Doğa dostu bir ekonomi ve topluma doğru dönüştürücü değişim (HORIZON-NATURE-2027-02)

Ufuk Avrupa (Horizon Europe) — HORIZON-NATURE-2027-02: 5 konu, en yakın son başvuru 14 Ocak 2027.

Önemli Bilgiler

• Program / Kurum: Ufuk Avrupa (Horizon Europe) — Avrupa Komisyonu
• Özgün başlık: Transformative change towards a nature-positive economy and society (HORIZON-NATURE-2027-02)
• Kimler başvurabilir: Akademisyenler ve araştırmacılar
• Başvuru başlangıcı: 13 Ekim 2026
• Son başvuru tarihi: 14 Ocak 2027
• Başvuru adresi: ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/oppor…
• Resmî duyuru: ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/oppor…

Çağrı Metni (Türkçe çeviri)

Ufuk Avrupa (Horizon Europe) kapsamındaki HORIZON-NATURE-2027-02 çağrısında 13 Ekim 2026 tarihinde başvuruya açılacak 5 konu bulunmaktadır. Başvurular AB Fon ve İhale Portalı üzerinden konu sayfasındaki "Start submission" ile yapılır.

Konu açıklamaları (Topic description)

HORIZON-NATURE-2027-02-01 — Omurgasızların biyolojik çeşitliliğindeki azalmanın doğrudan ve dolaylı etkenlerinin değerlendirilmesi

Son başvuru: 14 Ocak 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 15.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 2

Beklenen Sonuç:

Tekliflerin, aşağıda belirtilen tüm beklenen sonuçlara katkıda bulunması beklenmektedir:

• biyoçeşitliliğin korunması ve restorasyon faaliyetlerine dahil olan paydaşlar, mekânsal ve zamansal ölçekler ile dinamikleri ve bunların etkileşimlerini göz önünde bulundurarak, biyoçeşitlilik azalmasının doğrudan ve dolaylı etkenlerinin^[1] nasıl işlediğine dair daha iyi bir anlayışa sahip olurlar;
• AB biyoçeşitlilik politikaları ve mevzuatının, özellikle de Doğa Restorasyon Yönetmeliği’nin (NRR) farklı mekânsal ve zamansal ölçeklerde uygulanmasının iyileştirilmesi, böylece eylemlerin önceliklendirilmesini ve sistemik çözümlerin belirlenmesini sağlamak;
• İş modelleri ekosistem hizmetlerine dayanan birincil üreticiler de dahil olmak üzere paydaşlar, biyolojik çeşitliliği destekleyen stratejik kararlar almaya daha donanımlıdır; bu sayede fırsatlarını artırırken, bu hizmetlerin azalmasıyla bağlantılı risklere maruz kalma düzeylerini azaltabilirler.

Kapsam:

Biyolojik çeşitliliğin azalması, iklim, ekonomi ve insan refahı üzerinde dalga dalga yayılan etkiler yaratmaktadır. Temsili Avrupa kara, tatlı su ve deniz ekosistemlerinde (böcekler, yumuşakçalar ve kabuklular dahil olmak üzere, özellikle de yeterince araştırılmamış taksonomik gruplar) üzerinde odaklanmak, etkili biyolojik çeşitlilik koruma stratejileri geliştirmek açısından hayati önem taşımaktadır; zira bu canlılar sağlıklı ekosistemlerin temelini oluşturur ve azalmaları, ekosistem sağlığı ve hizmetleri üzerinde zincirleme etkiler yaratır. AB Doğa Restorasyon Yönetmeliği’ni^[2] uygulamak ve aynı zamanda dayanıklı ve rekabetçi bir ekonomi inşa etmek amacıyla etkili ve tutarlı biyolojik çeşitlilik koruma ve restorasyon stratejileri geliştirmek için, yukarıda bahsedilen etkenlerin farklı mekânsal (yerelden küresele) ve zamansal (anlık ve uzun vadeli) ölçeklerdeki ve dinamiklerdeki göreceli etkisini anlamak gerekmektedir.

Teklifler aşağıdaki şartları taşımalıdır:

• Temsili Avrupa kara, tatlı su ve deniz ekosistemlerinde omurgasız hayvanlara ilişkin vaka çalışmalarına dayalı olarak, biyolojik çeşitliliğin azalmasının doğrudan ve dolaylı etkenlerini, bunların kümülatif etkilerini, farklı mekânsal ve zamansal ölçekleri ile dinamiklerini ve etkileşimlerini dikkate alarak değerlendirmek ve sıralamak;
• omurgasızların sayısındaki azalmanın nedenlerini ve bunların mekânsal ve zamansal olarak nasıl değiştiğini daha iyi anlamak, böylece nedensellik ilişkilerinin belirlenmesinde ilerleme sağlamak. Bu, mekânsal analiz teknikleri, zamansal eğilim analizi ve modelleme yaklaşımlarının yanı sıra gelecekteki değişiklikleri öngörmek için diğer modern teknolojik yaklaşımların kullanılmasını içerebilir; bu çalışmanın diğer mekânsal ortamlarda tekrarlanabilmesi için yöntemler ve öneriler geliştirmek;
• ilgili paydaşların katılımıyla, yetkili makamlara ve paydaşlara etkili koruma ve restorasyon stratejileri için karar destek araçları geliştirmek ve sunmak; bu sayede, ekosistem direncini ve hizmetlerini artırmak amacıyla omurgasız hayvanların azalmasının en kritik nedenlerini önceliklendirip ele almalarını sağlamak;
• mevcut ilgili ekosistem modelleme çerçevelerinden yola çıkarak, farklı arazi kullanım senaryoları altında gelecekteki gidişatları değerlendirebilen erken uyarı sistemleri ve stres testi yaklaşımlarını entegre ederek, öngörücü ve tahmin edici bir boyut eklemek;
• Sonuçların, birincil üreticilerin, bağımlı oldukları hizmetleri sağlayan ekosistemleri restore edip koruyarak işletmelerinin dayanıklılığını ve rekabet gücünü artıracak bilinçli kararlar alabilmeleri için geliştirilen karar destek araçlarına^[3] dahil edilmesini sağlamak;

Teklifler, Avrupa'nın temsili kara, tatlı su ve deniz ekosistemlerinde yaşayan omurgasız türlere, özellikle de yeterince araştırılmamış taksonomik gruplara odaklanmalı ve Alan A: Böcekler üzerine odaklanma veya Alan B: Yumuşakçalar ve kabuklular üzerine odaklanma konularını ele almalıdır. Başvuruda ilgili alan (A veya B) açıkça belirtilmelidir.

Finanse edilen projeler kapsamında üretilen verilerin FAIR (Bulunabilir, Erişilebilir, Birbiriyle Uyumlu ve Yeniden Kullanılabilir) olması için, özellikle gerçek zamanlı veri akışları bağlamında, “tasarımdan itibaren FAIR” veriler, yani üretildiği andan itibaren FAIR olan veriler sağlayabilecek iş akışları araştırılmalıdır. Avrupa Açık Bilim Bulutu’nun (EOSC) araştırma verilerini depolama ve erişim sağlama konusunda sunduğu imkânlar dikkate alınmalıdır.

Bu konu, ilgili araştırma faaliyetlerinin toplumsal etkisini artıracak anlamlı ve önemli sonuçlar elde etmek için, beşeri ve sosyal bilimler disiplinlerinin etkin katkısını, bu alandaki uzmanların ve kurumların katılımını ve ilgili beşeri ve sosyal bilimler uzmanlığının dahil edilmesini gerektirmektedir.

Uluslararası işbirliği teşvik edilmektedir.

Sinerjiyi ve projelerin etkisini artırmak amacıyla, fon almaya hak kazanan tüm tekliflerin bir küme oluşturması ve uygun görüldüğü durumlarda diğer çağrılardan gelen projelerle de dahil olmak üzere ortak ağ oluşturma ve ortak faaliyetlere katılması beklenmektedir. Bu faaliyetler, kendilerine yeterli bütçe ayrılmış özel bir iş paketine dahil edilmelidir. Bu faaliyetler şunları içerebilir:

• ortak bir yaygınlaştırma ve iletişim stratejisi;
• Ortak Veri Yönetimi Stratejisi ve Ortak Politika Stratejisi (ortak politika özetleri dahil);
• ortak ilgi alanlarına ilişkin tematik çalıştaylar/eğitimler/çalışma grupları (örneğin, veri yönetimi ve paylaşımı);
• AB Biyoçeşitlilik Bilgi Merkezi (KCBD)^[4] ve Bilim Servisi ile yakın işbirliği; buna, bilimden politikaya taleplere yanıt verilmesine katılım da dahildir.

[1] Biyoçeşitliliğin azalmasının doğrudan ve dolaylı nedenleri | IPBES sekretaryası

[2] Doğanın restorasyonu hakkında ve (AB) 2022/869 sayılı Tüzüğü değiştiren, 24 Haziran 2024 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin (AB) 2024/1991 sayılı Tüzüğü (AEA ile ilgili metin)

[3] Özellikle AKIS ile ilgili projeler, misyonlar ve ortaklıklar (agroekoloji).

[4] https://knowledge4policy.ec.europa.eu/biodiversity-knowledge-centre_en

HORIZON-NATURE-2027-02-04 — Yabani hayvan kaçakçılığıyla mücadele ve istilacı yabancı türlerin yayılmasını azaltmaya yönelik yenilikçi çözümler

Son başvuru: 14 Ocak 2027 · Eylem türü: HORIZON İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 13.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 1

Beklenen Sonuç:

Tekliflerin, aşağıda belirtilen tüm beklenen sonuçlara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Gümrük memurları, sınır muhafızları ve ilgili kolluk görevlileri ile yetkili makamlardan kamu görevlilerinin, yasadışı yaban hayatı ticaretini tespit etme ve istilacı yabancı türlerin ülkeye girişini, yeniden girişini ve yayılmasını önleme kapasiteleri artırılmıştır;
• Yasadışı yaban hayatı ticareti daha iyi tespit edilerek nesli tükenmekte olan türlerin korunmasına katkıda bulunulur ve ticaret yoluyla yayılan istilacı yabancı türler önlenir ve mümkün olan en erken aşamada tespit edilir; böylece AB ve küresel biyolojik çeşitlilik hedefleri desteklenir.

Kapsam:

Yaban hayatı kaçakçılığı ve istilacı yabancı türler, biyolojik çeşitlilik^[1] için büyük tehditler oluşturmakta ve uygulama, önleme ve tespit kapasiteleri açısından önemli zorluklar ortaya koymaktadır. İstilacı yabancı türler ayrıca, AB’de yıllık yaklaşık 12 milyar avro olarak tahmin edilen önemli olumsuz ekonomik etkiler yaratmaktadır; yaban hayatı kaçakçılığı ise dünya çapında en kârlı suç faaliyetlerinden biridir^[2]. Dahası, bu türler önemli sağlık riskleri de oluşturmaktadır. İstilacı yabancı türlerin giriş oranı artmaktadır. Yabani hayvan kaçakçılığı da, özellikle çevrimiçi ticaretin artması nedeniyle^[3] giderek yaygınlaşmaktadır. Uluslararası ticarette yaban hayatı türlerini tanımlamak için yenilikçi araçların geliştirilmesi, biyolojik çeşitlilik kaybının nedenleriyle, özellikle ticaret ve yasadışı kaçakçılık yoluyla yaban hayatının aşırı sömürülmesi ve belirli durumlarda istilacı yabancı türlerin girişi ve yayılmasıyla daha iyi mücadele etmek için çok sayıda uygulama fırsatı sunmaktadır. Avrupa’daki kolluk kuvvetleri, gümrük ve yetkili makamlar, çevrimiçi ticarette (örn. e-ticaret platformları ve pazar yerleri) ve fiziksel ticarette, ticaret ve lojistik zincirleri (örn. limanlar, sınır geçişleri, posta ve lojistik merkezleri) dikkate alınarak daha iyi ve otomatik izleme ve tespit imkanı sağlayan gelişmiş yeteneklere ihtiyaç duymaktadır; çok modlu sinyallerden elde edilen verilerin yorumlanması; ticaret akışındaki aksaklıkları en aza indirirken, yasadışı yaban hayatı ticareti ve kaçakçılığının yanı sıra ticaretteki istilacı yabancı türlerin (kasıtlı veya kasıtsız olarak sokulmuş olanların) tespitini desteklemek. Bu konunun, 2030 AB biyoçeşitlilik stratejisinin (istilacı yabancı türlere ilişkin 12. hedef), AB istilacı yabancı türler yönetmeliğinin^[4], AB yaban hayatı ticareti yönetmeliklerinin^[5], yaban hayatı kaçakçılığına karşı revize edilmiş AB eylem planının (2022-2027)^[6], Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticareti Sözleşmesi’ni ve Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi’ni (türlerin yok olmasının durdurulması, genetik çeşitliliğin korunması ve insan-yabani yaşam çatışmalarının yönetilmesine ilişkin 4. hedef; yabani türlere ilişkin 5. hedef; ve istilacı yabancı türlere ilişkin 6. hedef) desteklemesi beklenmektedir.

Teklifler aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

• ticarette ve yasadışı yaban hayatı ticaretinde istilacı yabancı türlerin tespitine yönelik yenilikçi çözümler kullanarak araçlar/prototipler geliştirmek; bu süreçte, maliyet etkinliğini göz önünde bulundurarak ve benimsenme önündeki engelleri en aza indirerek, son kullanıcılarla ortak yaratım yoluyla, kolluk kuvvetleri ve yetkili makamlar tarafından uygulanabilir teknolojilere ve yöntemlere öncelik vermek;
• Bu konu kapsamında geliştirilen teknik çözümlerin, kolluk kuvvetleri ve yetkili makamlar tarafından kullanılan mevcut operasyonel sistemlerle birlikte çalışabilir olmasını sağlamak;
• Geliştirilen çözümlerin, dijital ve fiziksel delillerin yasalara uygun şekilde toplanmasını, muhafaza edilmesini ve kabul edilebilirliğini sağlamalıdır. Ayrıca, çözümler, kesintisiz delil zinciri ve veri yönetişimi uyum ilkelerini korurken, yetkili makamları desteklemek amacıyla sınır ötesi delil toplama sürecini özellikle kolaylaştırmalıdır;
• geliştirilen çözümleri ilgili ortam(lar)da sergilemek;
• Geliştirilen araçların ölçeklenebilirliğini sağlamak ve uzun vadeli bakım planları hazırlamak;
• kolluk kuvvetleri, sınır muhafızları, gümrük idareleri ve çevre koruma kurumları dahil olmak üzere yetkili makamların, bu araçları (suç delillerinin yasal olarak toplanması da dahil olmak üzere) kullanma becerilerini ve yetkinliklerini geliştirmek; örneğin, eğitimler ve eğitim materyalleri hazırlayarak;
• Uygun olduğu durumlarda, sivil toplum kuruluşları ve şirketlerin katılımıyla modern ve etkili toplumsal farkındalık artırma kampanyaları geliştirmek.

Tekliflerde, en az 3 farklı AB Üye Devleti veya Ortak Ülke’den kolluk kuvvetlerini (gümrük veya sınır muhafızları gibi), doğa koruma hizmetlerini veya çevre koruma hizmetlerini temsil eden en az 3 ilgili yetkili kurumun yararlanıcı olarak yer alması gerekmektedir.

Bu konu, ilgili araştırma faaliyetlerinin toplumsal etkisini artıracak anlamlı ve önemli sonuçlar elde etmek amacıyla, Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler (SSH) disiplinlerinin etkin katkısını, SSH uzmanlarının ve kurumlarının katılımını ve ilgili SSH uzmanlığının dahil edilmesini gerektirmektedir.

Teklifler, çalışma programının Genel Ekleri’nin H bölümünde açıklanan PCP alt yüklenici faaliyetlerini içerebilir.

Fon desteği alan projelerin, örneğin ilgili araştırma çıktılarının JRC Sınır Güvenliği Laboratuvarı’nda test edilme olasılığı konusunda, Avrupa Komisyonu’nun Ortak Araştırma Merkezi (JRC) ile irtibat kurmaları teşvik edilmektedir.

Teknoloji Hazırlık Seviyesi - Tamamlanan projelerden beklenen teknoloji hazırlık seviyesi

[1] IPBES, Biyolojik Çeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Hükümetlerarası Bilim-Politika Platformu’nun İstilacı Yabancı Türler ve Bunların Kontrolüne İlişkin Tematik Değerlendirme Raporu’nun Karar Alıcılar İçin Özeti, 2023. https://doi.org/10.5281/zenodo.7430692; IPBES, Biyolojik Çeşitlilik ve Ekosistem Hizmetleri Hükümetlerarası Bilim-Politika Platformu (IPBES) tarafından hazırlanan, yabani türlerin sürdürülebilir kullanımına ilişkin tematik değerlendirmenin politika yapıcılar için özeti), 2022, https://doi.org/10.5281/zenodo.7411847.

[2] UNODC, 2024 Dünya Yaban Hayatı Suçları Raporu: Koruma Altındaki Türlerin Kaçakçılığı, 2024 https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/wildlife/2024/Wildlife2024_Final.pdf.

[3] Europol, Avrupa Birliği Ciddi ve Organize Suç Tehdit Değerlendirmesi – Ciddi ve organize suçun değişen DNA’sı, Avrupa Birliği Yayın Ofisi, Lüksemburg, 2025.

[4] Regulation - 1143/2014 - EN - EUR-Lex

[5] Wildlife trade - Environment - European Commission

[6] EUR-Lex - 52022DC0581 - EN - EUR-Lex

HORIZON-NATURE-2027-02-05 — AB politikaları için maliyet etkin biyolojik çeşitlilik izleme

Son başvuru: 14 Ocak 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 16.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 3

Beklenen Sonuç:

Tekliflerin, aşağıda belirtilen tüm beklenen sonuçlara katkıda bulunması beklenmektedir:

• gelişmiş teknolojiler ve daha bol veriye dayanan, daha kesin ve daha verimli biyolojik çeşitlilik izleme programları mevcuttur;
• Politika yapıcılar ve ilgili yetkili makamlar, AB çevre mevzuatını uygulamak ve sonuçlarını değerlendirmek için daha verimli ve kullanıcı dostu araçlara sahip olacak; bu da politika uygulamasının basitleştirilmesine ve ekosistemlerin daha iyi korunmasına ve iyileştirilmesine yol açacaktır.

Kapsam:

AB çevre mevzuatının, özellikle Doğa Restorasyon Yönetmeliği (NRR), Toprak İzleme Kanunu (SML) ve AB Su Çerçeve Direktifi’nin (WFD) uygulanması, hedeflerin gerçekleştirilmesini sağlamak için biyolojik çeşitliliğin hassas bir şekilde izlenmesini gerektirmektedir. Örneğin, NRR kapsamında Üye Devletler, belirli bir izleme yöntemi kullanarak tozlayıcı türlerin bolluğunu ve çeşitliliğini yıllık olarak izlemekle yükümlüdür. WFD’nin uygulanması kapsamında, tatlı su ekosistemlerinin ekolojik durumunun belirlenmesi biyolojik çeşitlilik izlemesine dayanmaktadır. SML uyarınca, Üye Devletler, DNA metabarkodlama yoluyla topraktaki mantar ve bakteri çeşitliliğini zorunlu olarak izlemekle yükümlüdür; arkea, protist ve diğer ilgili toprak organizmalarının izlenmesi ise isteğe bağlıdır. Bu izleme programlarından elde edilen veriler, FAIR ilkesine uygun olarak üretildikleri takdirde, örneğin Ortak Tarım Politikası’nın (CAP) çevresel hedeflerindeki ilerlemenin izlenmesi gibi diğer izleme çerçevelerine katkıda bulunabilir.

Geçmişte gerçekleştirilen ve halen devam eden projeler^[1] ile Avrupa ortaklığı Biodiversa+ veya AB misyonu “A Soil Deal for Europe” gibi girişimler, verilerin doğruluğunu artırma, verimliliği yükseltme ve veri toplama ölçeğini genişletme potansiyeline sahip, yerinde biyolojik çeşitlilik izleme için yeni teknolojilerin, araçların ve yöntemlerin potansiyelini araştırmış ve/veya ortaya koymuştur. Ancak bu potansiyel, mevcut bağlayıcı biyoçeşitlilik izleme programlarına tam olarak entegre edilmemiştir; oysa bu programlar, ekosistemlerin durumunun daha kesin bir şekilde değerlendirilmesini sağlayacak daha fazla verinin mevcut olmasından önemli ölçüde faydalanabilir. Bu yenilikçi çözümlerin, AB mevzuatının somut bir şekilde uygulanması bağlamında hâlâ test edilmesi, işlevsel hale getirilmesi ve pilot uygulamalara tabi tutulması gerekmektedir.

Teklifler, Alan A: Doğa Restorasyon Yönetmeliği, yani AB Tozlayıcılar İzleme Programı^[2], Alan B: Toprak İzleme Kanunu kapsamındaki Toprak Biyoçeşitliliği veya Alan C: Su Çerçeve Direktifi konularını ele almalıdır. Başvuruda ilgili alan (A, B veya C) açıkça belirtilmelidir. Her üç alan kapsamındaki teklifler:

• Yasal olarak bağlayıcı izleme programlarının maliyet etkinliğini artırmak amacıyla biyolojik çeşitlilik izlemesi için ölçeklenebilir yaklaşımlar geliştirmek. Farklı teknolojileri ve yöntemleri sinerjik bir şekilde entegre etmek ve son kullanıcıları sürece dahil ederek yaklaşımları onların ihtiyaçlarına göre uyarlamak;
• NRR, SML veya WFD gibi AB mevzuatı kapsamındaki izleme ihtiyaçlarının pratik olarak karşılanması amacıyla farklı biyolojik çeşitlilik izleme yaklaşımlarını test etmek, işlevsel hale getirmek ve pilot uygulamalara tabi tutmak üzere örnek vakalar geliştirmek; mümkün olduğunda, yapay zeka kullanımının desteğiyle otomatik ve gerçek zamanlı izleme çerçeveleri geliştirmek ve test etmek;
• farklı yaklaşımları, potansiyel ölçeklenebilirlikleri, mevcut eksiklikleri, sınırlamaları veya olası dezavantajları açısından değerlendirmek ve karşılaştırmak;
• AB mevzuatı kapsamındaki izleme çerçevelerinde maliyet etkin ve pratik bir şekilde uygulanabilmesi için mevcut boşlukları gidermek amacıyla, türlerin tanımlanması ve sayısallaştırılmasına yönelik DNA yaklaşımları gibi halihazırda belirlenmiş yöntem, araç ve/veya teknolojilerin yanı sıra bunların entegrasyonunun geliştirilmesi ve daha da ilerletilmesi;
• AB mevzuatı kapsamında gösterge temelli izleme çerçevelerine entegre edilmesi amacıyla, her bir Alan (A, B veya C) ile ilgili tür popülasyonlarının bolluğunun izlenmesinde genomik tekniklerin kullanımını geliştirmek.

Ayrıca, her bir alan (A, B veya C) kapsamındaki teklifler, belirtilen şekilde DNA kütüphanelerini tamamlamalı veya önemli ölçüde ilerletmelidir; bu, yerleşik standart DNA barkodlama belirteçlerinin tür düzeyinde tanımlama için yeterli olmaması durumunda ek belirteçlerin geliştirilmesini de içermektedir:

• altında Area A, ana tozlayıcı gruplar (arılar, sinekler, kelebekler ve güveler) için DNA kütüphanelerini tamamlamak ve diğer ilgili tozlayıcı böcek grupları (sinekler hariç diğer sinekler, eşek arıları, böcekler, karıncalar vb.) için önemli ilerlemeler sağlamak;
• altında Area B, ana mantar ve bakteri gruplarının DNA kütüphanelerini tamamlamak ve arkea, protist ve diğer ilgili toprak organizmalarına ait DNA kütüphanelerinde önemli ilerleme kaydetmek;
• altında Area C, Su Çerçeve Direktifi (WFD) kapsamındaki biyolojik kalite unsurları için DNA kütüphanelerinin tamamlanması (örneğin, balıklar, makroomurgasızlar, özellikle diyatomlar dahil fitobenthos, fitoplankton, makrofitler, makroalgler ve kapalı tohumlular).

Teklifler, Avrupa Biyoçeşitlilik Gözlem ve Koordinasyon Merkezi (EBOCC) gibi biyoçeşitlilik izlemeyle ilgili önceki ve devam eden proje ve girişimlerin sonuçlarını temel almalı ve farklı yöntem ve teknolojilerin etkili bir şekilde entegrasyonunu sağlamak üzere bu kurumlarla işbirliği yapmak için yeterli kaynak ayrılmasını öngörmelidir.

Finanse edilen proje kapsamında üretilen verilerin FAIR (Bulunabilir, Erişilebilir, Birbiriyle Uyumlu ve Yeniden Kullanılabilir) olmasını sağlamak için somut çabalar gösterilmeli ve “tasarımdan itibaren FAIR” veriler, yani üretildiği andan itibaren FAIR olan veriler sağlayabilecek iş akışları araştırılmalıdır. Uygun olduğu durumlarda, Avrupa Açık Bilim Bulutu (EOSC) ve eLTER^[3] gibi ilgili Avrupa araştırma altyapılarının sunduğu imkânlar dikkate alınmalıdır.

Sinerjiyi ve projelerin etkisini artırmak amacıyla, fon desteği için seçilen tüm tekliflerin bir küme oluşturması ve uygun görüldüğü durumlarda diğer çağrılardan gelen projelerle de dahil olmak üzere ortak ağ oluşturma ve ortak faaliyetlere katılması beklenmektedir. Bu faaliyetler, kendilerine yeterli bütçe ayrılmış özel bir iş paketine dahil edilmelidir. Bu faaliyetler şunları içerebilir:

• ortak bir yaygınlaştırma ve iletişim stratejisi;
• Ortak Veri Yönetimi Stratejisi ve Ortak Politika Stratejisi (ortak politika özetleri dahil);
• ortak ilgi alanlarına ilişkin tematik atölye çalışmaları/eğitimler/çalışma grupları (örneğin veri yönetimi ve paylaşımı);
• AB Biyoçeşitlilik Bilgi Merkezi (KCBD)^[4] ve Bilim Servisi ile yakın işbirliği; buna, bilimden politikaya taleplere yanıt verilmesine katılım da dahildir.

[1] E.g. EuropaBON, MAMBO, BGE, etc.

[2] AB Tozlayıcı İzleme Programı, yani Komisyon Yetki Yönetmeliği (AB) 2025/2188 ile belirlenen tozlayıcı izleme yöntemi.

[3] https://elter-ri.eu/.

[4] https://knowledge4policy.ec.europa.eu/biodiversity-knowledge-centre_en

HORIZON-NATURE-2027-02-02 — Uygulama engellerini ortadan kaldırarak ve risklere karşı dayanıklılığı artırarak ekosistemlerin restorasyonu için çözümler üreten yaşam laboratuvarları

Son başvuru: 14 Ocak 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 60.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 6

Beklenen Sonuç:

Tekliflerin, aşağıda belirtilen tüm beklenen sonuçlara katkıda bulunması beklenmektedir:

• paydaşlar, uygulama engellerini ve finansman sorunlarını çözecek çözümler aracılığıyla, uygulanabilir ekosistem restorasyon önlemlerini birlikte oluşturma, hayata geçirme ve yaygınlaştırma konusunda güçlendirilmektedir;
• AB Doğa Restorasyon Yönetmeliği’nin (NRR) uygulanmasından sorumlu yetkili makamlar, farklı bağlamlarda yaşayan laboratuvarlar aracılığıyla elde edilen kanıt ve derslerden yararlanarak etkili uygulama çerçeveleri tasarlayabilir ve bunları yeniden kullanabilir;
• Doğa restorasyon faaliyetlerinin sosyal, ekonomik ve çevresel ortak faydaları, riskleri ve ödünleşimleri ortaya konmakta, ele alınmakta ve bilgilendirilmiş karar verme ve ölçeklendirmeyi desteklemek amacıyla açıkça belirtilmektedir; uygun olduğu durumlarda potansiyel “Tek Sağlık” (One Health) unsurları da buna dahil edilmektedir.

Kapsam:

NRR, AB İklim Uyum Stratejisi ve Avrupa Su Dayanıklılık Stratejisi'nde vurgulandığı ve önerildiği üzere, Üye Devletlerin doğaya dayalı çözümler de dahil olmak üzere alana dayalı restorasyon önlemlerini hayata geçirmelerini gerektirmektedir. Özellikle, serbest akan nehirlerle ilgili NRR’nin 9. maddesini uygulamaya yönelik tedbirler, su döngüsünü restore etmek ve korumaya yönelik Avrupa Su Dayanıklılık Stratejisi’nin hedeflerini ve nehirlerin iyi ekolojik durumuna ilişkin Su Çerçeve Direktifi hedefini desteklemektedir. Tarımsal ekosistemlerin restorasyonuna ilişkin NRR’nin 11. maddesi, diğer hususların yanı sıra, yüksek çeşitliliğe sahip peyzaj özelliklerinin geliştirilmesini amaçlamaktadır. İlgili stratejiler: Tarım ve Gıda Vizyonu, 2030 AB Toprak Stratejisi, 2030 AB Orman Stratejisi, yeni AB biyoekonomi stratejisi ve Avrupa Okyanus Paktı, NRR’nin hedeflerini yansıtmaktadır. Entegre orman yangını risk yönetimi hakkındaki bildirim^[1], doğa restorasyon faaliyetlerine orman yangını önleme ve yangın sonrası toparlanma hedeflerini entegre eden önleyici restorasyon konusunda daha fazla araştırma yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Uygulamadaki engelleri, özellikle de finansman sorununu aşacak ölçeklenebilir çözümler belirlemek için daha fazla bilim temelli operasyonel restorasyon yaklaşımlarına ihtiyaç vardır. Doğa restorasyonu, biyolojik çeşitlilik, iklime uyum, su direnci ve genel olarak “Tek Sağlık” (One Health) açısından önemli faydalar sağlayabilir. Bununla birlikte, bazı bağlamlarda restorasyon, habitatların uygunluğunu da değiştirebilir (örneğin hastalık vektörleri ve rezervuar/konak toplulukları). Bu nedenle, tekliflerin ilgili halk sağlığı ve çevre yetkilileriyle işbirliği içinde bu hususları dikkate alması teşvik edilmektedir. Biyoçeşitlilik ve ekosistem hizmetleri için ortak faydalar sağlayan karbon tarımı ve karbon giderme faaliyetlerine yönelik sonuç odaklı teşvikleri destekleyen AB Karbon Giderme ve Karbon Tarımı (CRCF) Yönetmeliği ile sinerjiler geliştirilmelidir. Yaşayan laboratuvarların^[2], sistemik çözümlerin birlikte tasarlanması ve yaratılmasına yönelik güçlü bir yer temelli yaklaşım aracılığıyla sektörler ve topluluklar arasındaki işbirliğini teşvik etmesi ve ekosistem restorasyonu için uygulama yolları, yönetişim düzenlemeleri ve elverişli koşullar üzerine düşünme, karşılaştırma ve geri bildirim imkânı sunan öğrenme ortamları olarak işlev görmesi beklenmektedir.

Teklifler aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

• Farklı ekosistemler genelinde, her biri 8 ila 15 deneysel alandan oluşan üç yeni yaşam laboratuvarının kurulmasını desteklemek; bu laboratuvarlar, aşağıdaki üç ana ilkeye göre ekosistemleri restore etmeye yönelik yenilikçi çözümlerin birlikte yaratılması, test edilmesi ve sergilenmesi için mekanlar olacaktır: (i) araştırmacılar, arazi ve su yöneticileri (çiftçiler ve ormancılar dahil) ve/veya mülk sahipleri, politika karar vericileri, ekonomik aktörler, sivil toplum, sosyal ortaklar, belediyeler ve doğa restorasyonuyla ilgilenen bölgeler gibi geniş ve dengeli bir paydaş grubuyla ortak yaratım; bu süreçte birincil sektör aktörlerinin yeterli düzeyde temsil edilmesini sağlamak, (ii) faaliyetlerin gerçek yaşam koşullarında yürütülmesi ve (iii) geliştirme sürecinin tüm aşamalarında paydaşların (uygulayıcılar dahil) sürece dahil edilmesi;
• farklı coğrafi bölgeleri veya iklim bölgelerini ve en az üç farklı AB Üye Devleti ve/veya Ortak Ülkeyi kapsamalı, en uzak bölgelerdeki yerler de dahil olmak üzere; cinsiyet boyutunu ele almalıdır; proje süresi boyunca geliştirilecek faaliyetlerin bir çalışma planını oluşturmalı, yenilikçi ve ölçeklenebilir çözümlerin ortak tasarımı, ortak geliştirilmesi ve ortak uygulanmasını sağlamalı ve yaşam laboratuvarları arasında ve yaşam laboratuvarları içindeki paydaşlar arasında işbirliğinin gerekçesini açıklamalıdır;
• gerçek hayattaki politika deney ortamları işlevi görerek, düzenleyici, mali ve yönetişim alanındaki yeniliklerin test edilmesini mümkün kılar. Teklifler, yetkili kamu kurumlarının (örneğin bakanlıklar, kurumlar, bölgesel veya yerel idareler) aktif katılımını sağlamalı ve politika oluşturma sürecine katkı sağlayacak geri bildirim mekanizmaları oluşturmalıdır;
• ekosistem koşullarını (referans değerler) değerlendirmek, restorasyon süreçlerini öngörmek ve hedeflere yönelik ilerlemeyi takip etmek için sürdürülebilir izleme mekanizmaları oluşturmak; bu mekanizmalar, ilgili olduğu durumlarda AB mevzuatına uygun olmalıdır;
• doğa restorasyon faaliyetlerinin uygulanmasının yaygınlaştırılması ve ölçeğinin genişletilmesine ilişkin ilgili engelleri (örneğin finansman, ekonomik, düzenleyici veya bilimsel bilgi sorunları, izinler, risk yönetimi, arazi mülkiyeti ve erişimi, toplumsal katılım, yönetişim veya teknik sorunlar, beceri ve eğitimler) belirlemek; davranışsal ve kültürel faktörler de dahil olmak üzere bu engellerin nedenlerini araştırmak ve bunları gidermeye yönelik çözümler önermek; belirlenen çözümlerin uygulanabilirliğini, tekrarlanabilirliğini, etkililiğini, verimliliğini ve faydalarını değerlendirmek ve bu çözümlerin restorasyon sonuçlarının zaman içinde korunmasını sağlama kapasitesini değerlendirmek;
• NRR ve Avrupa Su Dayanıklılık Stratejisi ile uyumlu, uyumlulaştırılmış Temel Performans Göstergeleri ve MRV (ölçme, raporlama, doğrulama) protokollerini oluşturmak ve kullanmak; uzun vadeli dönüşüm etkilerini ve ilgili olduğu durumlarda Tek Sağlık göstergelerini de içeren çevresel, sosyal, ekonomik ve yönetişim boyutlarını kapsayan entegre etki değerlendirme çerçeveleri geliştirmek;
• doğanın iyileştirilmesi konusunda örnek teşkil eden çözümler sunan alanları belirlemek; bu alanlar, eğitim, akranlar arası öğrenme ve iletişim için birer kılavuz olarak kullanılacaktır;
• Proje süresi sona erdikten sonra da devamlılığını sağlayacak sürdürülebilirlik yolları, yönetişim yapıları ve iş modelleri tanımlamak.

Teklifler, Alan A: Restorasyon yoluyla risklere karşı dayanıklılık oluşturma veya Alan B: Tarım ve ormancılıkta etkili ve uygulanabilir restorasyon uygulamaları geliştirme konularını ele almalıdır. Başvuruda ilgili alan (A veya B) açıkça belirtilmelidir.

A Alanı kapsamında, teklifler, restorasyon faaliyetleri ile özellikle aşırı hava olaylarına karşı doğaya dayalı afet riskinin azaltılması ve dayanıklılığın artırılması arasındaki nedensel ilişkiyi ortaya koymalıdır. En az bir “yaşayan laboratuvar”, nehirlerin doğal bağlantılılığının yeniden sağlanması ve akiferlerin yeniden doldurulması da dahil olmak üzere taşkın yataklarının su tutma kapasitesi ile doğal işlevlerinin iyileştirilmesi yoluyla sel ve kuraklıklara karşı su dayanıklılığını ele almalı; aynı zamanda tatlı su ile ilgili sektörlerle işbirliği içinde, özellikle serbest akan nehirler ve iyi ekolojik durum hedeflerine katkıda bulunmak amacıyla belirli uygulama eksikliklerini ve/veya darboğazları ele almalıdır. Sulak alan, taşkın yatağı, nehir kenarı veya su tutma önlemlerini ele alan tekliflerin, halk sağlığı da dahil olmak üzere yetkili makamlarla işbirliği içinde, vektör habitat uygunluğu da dahil olmak üzere potansiyel sağlıkla ilgili ödünleşimleri dikkate alması teşvik edilmektedir. En az bir yaşam laboratuvarı, arazi sahipleri, yöneticiler, sigorta şirketleri, acil durum hizmetleri ve ilgili makamlarla işbirliği içinde, maliyet-fayda analizi ve önlenen kayıp ve hasar değerlendirmelerini de içeren, tarım ve ormancılıkta yangın riski yönetimini ele almalıdır. Teklifler, afet sonrası ekosistem restorasyonunu ele almalı ve bu kapsamda iyileşme süreçlerinin yanı sıra uygulama engellerini de içermelidir.

B Alanı kapsamında, teklifler, agroforestry veya otlatma temelli otlak sistemleri gibi agroekolojik yaklaşımlar, organik tarım ve yüksek çeşitlilikte peyzaj özellikleri veya çevresel koruma alanları sağlayan sistemler dahil olmak üzere, biyolojik çeşitliliğe duyarlı tarım ve ormancılık sistemleri yoluyla restorasyona odaklanmalıdır. Alanlar, uygulamaların yoğunluk derecesine göre seçilmeli ve dönüşüm süreçlerine yeni başlayan alanlardan, tanınmış “biyoçeşitlilik dostu” sistemlerin daha uzun süredir uygulandığı alanlara kadar restorasyon zorluklarını değerlendirmelidir. Teklifler, MRV protokollerini kullanarak restorasyon hedeflerine ulaşma potansiyellerini ölçmelidir. En az bir canlı laboratuvar, genetik kaynakların yerinde korunmasını ve tarımsal biyoçeşitlilik ile/veya orman biyoçeşitliliğinin sürdürülebilir kullanımını güçlendirecek araçlar geliştirmeli, test etmeli ve doğrulamalıdır. Odak noktası, uygulayıcılara belirli kullanımlar ve ortamlar için biyolojik çeşitlilik seçimi ve entegrasyonu konusunda kanıta dayalı içgörüler sağlamak üzere, merkezi olmayan, çiftçiler ve ormancılar tarafından bilgilendirilen veri sistemleri ve stratejileri geliştirmek olmalıdır. Ayrıca, yerel genetik kaynakların korunması ve değiş tokuşu için standart protokoller geliştirilmelidir. Canlı laboratuvarlardan en az biri, restorasyonun finansmanına güçlü bir odaklanma içermelidir. Özellikle CRCF çerçevesi bağlamında, karbon tarımı uygulamalarının biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkilerini değerlendirmek için izleme ve doğrulama yöntemleri geliştirilmelidir. Projeler ayrıca, uygun olduğu durumlarda, bu tür yöntemlerin yeni ortaya çıkan doğa kredisi mekanizmaları^[3] dahil olmak üzere biyolojik çeşitlilik destek programlarıyla nasıl etkileşime girebileceğini de araştırmalıdır.

Teklifler, Agroekoloji Ortaklığı, Orman Ortaklığı, AB Toprak Misyonu, AB İklim Değişikliğine Uyum Misyonu dahil olmak üzere ilgili AB tarafından finanse edilen proje ve girişimlerin faaliyetleriyle birbirini tamamlayıcı nitelikte olmalı ve mükerrerlikten kaçınmalı; ayrıca, uygun olduğu ölçüde bu araçlar kapsamında kurulan yaşam laboratuvarlarıyla işbirliği kurulmalıdır.

Finanse edilen projeler kapsamında üretilen verilerin FAIR (Bulunabilir, Erişilebilir, Birbiriyle Uyumlu ve Yeniden Kullanılabilir) olmasını sağlamak için, özellikle gerçek zamanlı veri akışları için, “tasarımdan itibaren FAIR” veriler, yani üretildiği andan itibaren FAIR olan veriler sağlayabilecek iş akışları araştırılmalıdır. Avrupa Açık Bilim Bulutu’nun (EOSC) araştırma verilerini depolama ve erişim sağlama konusunda sunduğu imkânlar dikkate alınmalıdır. Verilerin üretilmesi, toplanması ve analiz edilmesi için bu eylemde bir vatandaş bilimi yaklaşımı uygun olabilir.

Yaşayan laboratuvarların, HORIZON-NATURE-2027-02-03 başlığı altında desteklenecek olan CSA’nın liderliğinde, diğer yaşayan laboratuvarlarla ağ oluşturma faaliyetlerine kaynak ayırmaları beklenmektedir: Doğa restorasyon çözümleri için yaşayan laboratuvarların ölçeğini büyütmek ve uygulamadaki engelleri ortadan kaldırmak amacıyla ağ oluşturma.

Bu konu, davranış değişikliği, toplumsal kabul, katılımcı yönetişim ve çatışma arabuluculuğuna özel önem verilerek, ilgili araştırma faaliyetlerinin toplumsal etkisini artıran anlamlı ve önemli sonuçlar elde edilmesi amaçlanmaktadır.

Teklifler, kapsamın (i) numaralı ilk maddesinde belirtildiği üzere, paydaşları da içeren çok aktörlü yaklaşımı uygulamalıdır.

Bir projenin bir veya daha fazla yaşam laboratuvarına küçük ölçekli aktörlerin (örneğin arazi yöneticileri, KOBİ’ler veya sivil toplum) aktif katılımını kolaylaştırmak amacıyla üçüncü taraflara mali destek (FSTP), çağrılar yoluyla sağlanabilir. Önerilen bütçenin en fazla %30’u bu amaca ayrılmalıdır.

Sinerjiyi ve projelerin etkisini artırmak amacıyla, fon almaya hak kazanan tüm tekliflerin, AB Biyoçeşitlilik Bilgi Merkezi (KCBD)^[4] ve Bilim Servisi ile yakın işbirliği içinde çalışması ve politika taleplerine bilimsel yanıt verilmesine katkıda bulunması gerekmektedir.

[1] Entegre Orman Yangını Risk Yönetimi Hakkında Bildiri

[2] https://enoll.org/living-labs/

[3] ENV - AB, doğa kredilerine yönelik yol haritasını yayınladı

[4] https://knowledge4policy.ec.europa.eu/biodiversity-knowledge-centre_en

HORIZON-NATURE-2027-02-03 — Doğa restorasyon çözümleri için canlı laboratuvarların ölçeğini büyütmek ve uygulamadaki engelleri ortadan kaldırmak amacıyla ağ oluşturma

Son başvuru: 14 Ocak 2027 · Eylem türü: HORIZON Koordinasyon ve Destek Faaliyetleri · Konu bütçesi: 4.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 1

Beklenen Sonuç:

Tekliflerin, aşağıda belirtilen tüm beklenen sonuçlara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Doğa restorasyonu^[1] alanında çalışan canlı laboratuvarlar, daha iyi bağlantılara sahiptir, politika geliştirme süreçlerine daha fazla dahil olurlar ve mevcut bilgi ve deneyimlerden yararlanırlar; bu da, özellikle yerel topluluklar, özel sektör aktörleri ve kamu otoritelerinin de dahil olduğu şekilde sahiplenme duygusunun güçlendirilmesi yoluyla, doğa restorasyonuna yönelik çözümlerin ölçeğinin genişletilmesine ve uygulamadaki engellerin aşılmasına yol açar;
• doğa restorasyonu konusunda araştırma, uygulama ve politika arasındaki işbirliği artırılır; bu süreçte doğa restorasyonuna dahil olan uygulayıcılara (çiftçiler, ormancılar, balıkçılar ve/veya ekosistem hizmetlerine bağlı diğer işletmeler) ve kırsal/yerel topluluklara ve yetkililere, ayrıca geleneksel ve yerel bilgi sahiplerine de önem verilir;
• Kamu kurumları, arazi sahipleri ve/veya yöneticileri, su ile ilgili paydaşlar, gıda ve biyoekonomi aktörleri ve uygulayıcıları, doğa restorasyon faaliyetlerinin ölçeğinin genişletilmesini destekleyen ortak ve geçerliliği onaylanmış uygulama ve yönetişim çerçevelerine erişebilir; ayrıca, restorasyon hedeflerini destekleyen sertifikalı çevresel sonuçlara (sertifikalı karbon tarımı kredileri^[2] ve metodolojiler hazır olduğunda doğa kredileri) yönelik talep tahminlerine de erişebilirler.

Kapsam:

2030 AB Biyoçeşitlilik Stratejisi, Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi’nin 2. hedefi doğrultusunda doğa restorasyonu hedeflerini tanımlamaktadır. AB Doğa Restorasyonu Yönetmeliği (NRR), üye devletlerin etkili ve alana dayalı restorasyon tedbirleri almasını öngörmektedir.

Horizon Europe kapsamında doğa restorasyonu yaşam laboratuvarlarına destek sağlanmış olup, daha fazla yaşam laboratuvarının kurulması beklenmektedir; bu durum, tekrarlayan uygulama engellerinin tespit edilmesi de dahil olmak üzere, koordinasyon ve uygulama çerçevelerinin aktarılmasını giderek daha önemli hale getirmektedir. Toprak Misyonu, özellikle SOILL^[3] projesi aracılığıyla toprak restorasyonuna yönelik yaşam laboratuvarları konusunda deneyim biriktirmiştir.

Komisyon, Biyoekonomi Stratejisi’nde karbon tarımı için bir Alıcılar Kulübü kurulacağını duyurdu; bu kulübün amacı, örneğin arazi yöneticileri ile potansiyel finansörler arasında ittifakların kurulmasını kolaylaştırarak, Karbon Giderimi ve Karbon Tarımı (CRCF) Tüzüğü kapsamında sertifikalandırılmış karbon tarımı kredilerinin potansiyel alıcılarını bir araya getirmektir. Komisyon, doğa kredilerine yönelik bir yol haritasını kabul etmiştir^[4].

Teklifler aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

• Doğal ortamların restorasyonuna adanmış bir Avrupa yaşam laboratuvarları ve öncü merkezler ağı oluşturmak, böylece tutarlı bir gelişme ve onaylanmış uygulama çerçevelerinin etkin bir şekilde benimsenmesini sağlamak. Bu ağ, özellikle Avrupa genelindeki yaşam laboratuvarları için ortak metodolojiler, standartlar, etki çerçeveleri ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin geliştirilmesini kolaylaştırmalı, ulusal ve bölgesel yaşam laboratuvarı ağlarının güçlü bir şekilde katılımını sağlamalı ve sınır ötesi işbirliğini teşvik etmelidir. AB Üye Devletleri ve Ortak Ülkelerin yeterli düzeyde kapsanmasını sağlamalıdır; böylece mümkün olduğunca çok sayıda ülke kazanılan deneyimden faydalanabilmelidir;
• Yaşam laboratuvarlarının, özellikle NRR olmak üzere ilgili mevzuat ve LIFE programı^[5] ile Biodiversa+ Bilgi Merkezleri^[6] dahil olmak üzere doğa restorasyonuna ilişkin deneyim ve bilgiler konusunda yeterince bilgilendirilmesini sağlamak;
• Doğa kredileri yol haritası ve CRCF sertifikasyon çerçevesi dahil olmak üzere, doğanın restorasyonuna yönelik (mevcut veya gelecekteki) finansman fırsatları ve bunların uygulanması hakkında bilgi vermek; organik tarım, tarım-ormancılık, turba arazilerinin restorasyonu ve yeniden sulandırılması ve/veya ağaçlandırma dahil olmak üzere tarım için mevcut CRCF ve doğa kredisi yöntemlerini, bunları canlı laboratuvarlarda test etmek amacıyla uygun olduğu durumlarda tanıtmak;
• yaşam laboratuvarları ve öncü projelerden elde edilen bilimsel sonuçları, politika ve uygulama odaklı çıktılar halinde bir araya getirerek, çok düzeyli yönetişimi teşvik etmek ve yetkili makamların restorasyonla ilgili zorlukları operasyonel önceliklere dönüştürmelerine destek olmak; restorasyon çözümlerinin bölgeler arasında aktarılabilirliğini sağlayan ortak mekânsal çerçevelerin ve optimizasyon araçlarının geliştirilmesini teşvik etmek;
• yaşam laboratuvarı ve öncü projeler faaliyetlerine dayalı olarak, ekosistemlerin restorasyonunu savunmak ve meşruiyeti güçlendirmek, nesiller arası iletişimi teşvik etmek ve yanlış bilgilere karşı koymak amacıyla biyolojik çeşitlilik konusundaki bilgi paylaşımını ve kültürel alışverişi ortak miras olarak desteklemek;
• doğa restorasyonuna adanmış mevcut ve ortaya çıkan yaşam laboratuvarları ile öncü projelerin bir haritasını oluşturmak ve bunu erişime açmak;
• Mevcut bilgilere ve başarılı yaşam laboratuvarları ile öncü projelerin deneyimlerine dayanarak, doğa restorasyonuna adanmış yeni projeler için pratik öneriler ve aktarılabilir uygulama modelleri sunmak; doğa kredilerinin gelecekte yaygınlaştırılması amacıyla, yaşam laboratuvarlarının aktörleri ile biyolojik çeşitlilik faydaları sağlayan sertifikalı karbon tarımı kredisi alıcılarından oluşan koalisyonlar (“Alıcı Kulüpleri”) arasında işbirliklerini kolaylaştırmak.

Ağ, HORIZON-NATURE-2027-02-02 başlığı altında finanse edilen yaşam laboratuvarı projelerinin koordinatörlerini bir araya getirmelidir: Ekosistemlerin restorasyonu için çözümlerin ortaklaşa oluşturulması amacıyla, bu çağrının uygulama engellerini ele alan ve risklere karşı dayanıklılığı artıran yaşam laboratuvarları. Ağ ayrıca, Küme 6 konuları^[7] kapsamında veya diğer girişimler, özellikle de “Avrupa için Toprak Anlaşması” Misyonu kapsamında, Agroekoloji ortaklığı kapsamında, “2030’a Kadar Okyanuslarımızı ve Sularımızı İyileştirelim”^[8] misyonu kapsamında ve ulusal veya bölgesel programlar kapsamında finanse edilen canlı laboratuvarlara da açık olmalıdır; ancak bu durumda ekosistem restorasyonunun ana hedefleri olması şarttır. Ağda, üye devletlerin ve ilişkili ülkelerin katılımında denge ve cinsiyet dengesi sağlanmalıdır.

Teklifler, çok aktörlü yaklaşımı benimsemeli ve tüm ilgili paydaşların yeterli düzeyde katılımını sağlamalıdır.

Ağ, aşağıdakiler gibi ilgili paydaşları içermelidir:

• arazi sahipleri ve yöneticileri, çiftçiler, ormancılar; tatlı su ve deniz suyu ile ilgili sektörler, yaşam laboratuvarlarındaki somut deneyimleri nedeniyle;
• doğa restorasyonu konusunda yetkili kurumlar; özellikle kırsal/yerel topluluklar, özel sektör aktörleri ve kamu kurumları – su yönetimi kurumları da dahil olmak üzere – somut uygulama ihtiyaçlarının daha iyi belirlenmesine ve kanıt eksikliklerinin tespit edilmesine yardımcı olmak amacıyla;
• sivil toplumun görüşlerini temsil etmek üzere yerel sakinler, çevre STK’ları ve gençlik örgütleri;
• araştırmacıların yaşam laboratuvarlarına bilimsel ve koordineli rehberlik sağlaması;
• finansman kurumları; biyolojik çeşitlilik faydaları sağlayan sertifikalı karbon tarımı kredilerinin alıcılarından oluşan koalisyonlar (“Alıcı Kulüpleri”), yaşam laboratuvarlarının aktörleriyle ittifakların kurulmasını kolaylaştırmak ve doğa kredileri için konseptlerin test edilmesini ve muhtemelen tekrarlanmasını desteklemek amacıyla.

Bu konu, ilgili araştırma faaliyetlerinin toplumsal etkisini artıracak anlamlı ve önemli sonuçlar elde edebilmek için, ekonomi, finans, kültür ve iletişim bilimleri dahil olmak üzere sosyal ve beşeri bilimler disiplinlerinin etkin katkısını, sosyal ve beşeri bilimler uzmanlarının ve kurumlarının katılımını ve ilgili sosyal ve beşeri bilimler uzmanlığının dahil edilmesini gerektirmektedir.

Sinerjiyi ve projenin etkisini artırmak amacıyla, seçilen teklifin, AB Biyoçeşitlilik Bilgi Merkezi (KCBD)^[9] ve Bilim Servisi ile yakın işbirliğini sağlaması ve buna, bilimden politikaya taleplere yanıt verilmesine katılım da dahil olmalıdır.

[1] 2025, 2026 ve 2027 çağrılarında “Biyoçeşitlilik ve ekosistem hizmetleri” Hedefi kapsamında desteklenen canlı laboratuvarlar ile toprak biyoçeşitliliğine yoğun bir şekilde odaklanan Toprak Misyonu kapsamındaki canlı laboratuvarlar.

[2] Karbon Giderimi ve Karbon Tarımı Yönetmeliği (2024/3012) Aralık 2024'te yürürlüğe girmiştir ve karbon tarımı için sertifikasyon yöntemlerinin 2026'nın üçüncü çeyreğinde yürürlüğe girmesi beklenmektedir.

[3] SOILL

[4] ENV - AB, doğa kredilerine yönelik yol haritasını yayınladı.

[5] LIFE Programı - AB’de doğa restorasyonunun yaygınlaştırılmasının önündeki temel zorlukların üstesinden gelmek

[6] BiodivRestore Knowledge Hub – Biodiversa +

[7] Özellikle HORIZON-CL6-2025-01-BIODIV-01-iki aşamalı: Ormanlar ve tatlı su ekosistemlerinin restorasyonu için yenilikçi çözümler üreten yaşam laboratuvarları; HORIZON-CL6-2026-01-BIODIV-01-iki aşamalı: Ekosistemlerin restorasyonu için çözümlerin ortaklaşa oluşturulmasına yönelik canlı laboratuvarlar; HORIZON-CL6-2027-01-BIODIV-06: Bilgi entegrasyonu ve kapsayıcı yönetişim yoluyla dönüştürücü değişimi teşvik eden canlı laboratuvarlar ve HORIZON-CL6-2027-01-BIODIV-04: İstilacı yabancı türlerin ortadan kaldırılması ve/veya yönetimi için canlı laboratuvarlar.

[8] Konu HORIZON-MISS-2025-03-OCEAN-07 (Mission Lighthouses koordinasyon ve destek faaliyetleri).

[9] https://knowledge4policy.ec.europa.eu/biodiversity-knowledge-centre_en

Bu metin özgün İngilizce duyurudan otomatik olarak çevrilmiştir; bağlayıcı olan özgün metindir.

Bilgiler resmî duyurudan derlenmiştir; başvuru öncesinde güncel koşulları resmî duyurudan kontrol ediniz.