İKLİM (HORIZON-CL5-2027-01)

Ufuk Avrupa (Horizon Europe) — HORIZON-CL5-2027-01: 7 konu, en yakın son başvuru 4 Mart 2027.

Önemli Bilgiler

• Program / Kurum: Ufuk Avrupa (Horizon Europe) — Avrupa Komisyonu
• Özgün başlık: CLIMATE (HORIZON-CL5-2027-01)
• Kimler başvurabilir: Akademisyenler ve araştırmacılar
• Başvuru başlangıcı: 17 Kasım 2026
• Son başvuru tarihi: 4 Mart 2027
• Başvuru adresi: ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/oppor…
• Resmî duyuru: ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/oppor…

Çağrı Metni (Türkçe çeviri)

Ufuk Avrupa (Horizon Europe) kapsamındaki HORIZON-CL5-2027-01 çağrısında 17 Kasım 2026 tarihinde başvuruya açılacak 7 konu bulunmaktadır. Başvurular AB Fon ve İhale Portalı üzerinden konu sayfasındaki "Start submission" ile yapılır.

Konu açıklamaları (Topic description)

HORIZON-CL5-2027-01-D1-12 — Kara ve okyanus karbon kaynakları ile yutaklarının daha iyi anlaşılması ve atfedilmesi

Son başvuru: 4 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 25.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 5

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının, aşağıdaki beklenen çıktılardan bazılarına katkıda bulunması beklenmektedir:

• Okyanuslardaki karbondioksit (CO₂) kaynakları ve yutakları, bunların itici faktörleri ve farklı iklim senaryoları altındaki dinamikleri, insan müdahalelerine verdikleri tepkiler dahil olmak üzere;
• Kara ekosistemlerindeki CO₂'nin daha iyi anlaşılması₂ kaynaklar ve yutaklar, bunların etkenleri (hem doğal hem de insan kaynaklı) ve gelecekteki iklim ve arazi temelli azaltım senaryoları altında geçirecekleri değişim;
• Antropojenik CO₂ tahminlerinin uzlaştırılmasına ilişkin ilerlemeler₂ iklim bilimi ve ulusal emisyon raporlama topluluklarından kaynaklanan, karasal kaynaklı emisyonlar ve emisyon giderimleri;
• Karbonun yatay transferlerinin daha tutarlı bir şekilde temsil edilmesi ve nicelendirilmesi.

Kapsam:

Kara (iç sular dahil) ve okyanus karbon yutakları ile kaynaklarının mekanizmalarını ve itici faktörlerini anlamak, doğru iklim modelleri ve senaryoları oluşturmak ve iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yönelik stratejilere yön vermek açısından hayati önem taşımaktadır. Ancak, bu karmaşık süreçlerin ve bileşenlerinin nicelendirilmesinde hâlâ önemli boşluklar ve belirsizlikler bulunmaktadır. Karbon akışlarının, özellikle de yüzeyden havaya doğru olan akışın, antropojenik ve doğal etkenlerinin rollerini daha iyi anlamak hayati önem taşımaktadır. Bu, tahminler arasındaki kavramsal tutarsızlıkları gidermek ve gelecekteki eğilimler ile azaltma potansiyeli üzerindeki etkilerini değerlendirmek için gereklidir; bu değerlendirmede, azaltma eylemlerinin doğal süreçlere ve olağan durum senaryosuna ek olması gerektiği ve kalan karbon bütçesinin, diğer faktörlerin yanı sıra, karbon yutaklarına ilişkin varsayımlara bağlı olduğu dikkate alınmalıdır.

Tekliflerin, aşağıda belirtilen üç alandan yalnızca birini ele alması beklenmektedir; bu alan açıkça belirtilmelidir. Bununla birlikte, kullanılan veriler, senaryolar ve modeller veya karbonun yanal taşınımı (örneğin, nehir yoluyla taşınımı veya hasat yoluyla) gibi temel faktörlerde tutarlılığı sağlamak için projeler arasında koordinasyon ve işbirliği sağlanmalıdır. Seçilen teklifler, Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin (JRC) katılımını da değerlendirebilir; JRC’nin katkısı bilimsel danışmanlık, uzman analitik bilgi birikimi ve verilerden oluşabilir. Bu konu, Karbon Kümesi kapsamında ESA ile Avrupa Komisyonu arasında Dünya Sistemi Bilimi (ESSI) üzerine yürütülen bir koordinasyon girişiminin parçasıdır. Seçilen konsorsiyumlardan, uydu veri ürünlerine ve ilgili araçlara veya metodolojilere erişimi ve bunların benimsenmesini kolaylaştırmak amacıyla, ESA’nın FutureEO programı kapsamında seçilecek projelerle koordinasyon sağlamaları istenecektir. Bu amaçla, tekliflerde etkili koordinasyon için yeterli imkânlar (ör. küme toplantıları, ortak veri yönetimi, olası ortak eylemler) öngörülmelidir.

Genel olarak uluslararası işbirliği teşvik edilmektedir; özellikle düşük gelirli ve düşük-orta/yüksek-orta gelirli ülkelerle yapılan işbirliği^[1].

Area A: Oceanic CO₂ kaynaklar ve yutaklar

Okyanusun karbon yutağı olarak işlev görme kapasitesi, iklimdeki değişiklikler, atmosferin bileşimi (özellikle CO₂ konsantrasyonu) ve okyanusun kimyasal, fiziksel ve biyolojik süreçleri; bunların tümü insan faaliyetlerinden etkilenmektedir. Projelerin, geçmiş (paleo kayıtlar dahil), günümüz ve gelecekteki koşullar ile çeşitli iklim değişikliği ve emisyon senaryoları altında okyanus emiciliğinin davranışına odaklanarak, ilgili çeşitli mekanizmaların daha iyi anlaşılmasını ve nicel olarak belirlenmesini sağlaması beklenmektedir. Projeler, deniz temelli azaltım yaklaşımlarının (özellikle karbondioksit giderimi) biyofiziksel potansiyelinin ve geri beslemeler de dahil olmak üzere ilgili zaman dilimlerinde bunların etkilerinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmalıdır. Analiz, aynı zamanda iddialı azaltım hedeflerine (örneğin, politika hedeflerine uygun atmosferik stabilizasyon) yönelik tepkileri de içermelidir. Projeler, özellikle HORIZON-CL6-2022-CLIMATE-01-02 çağrısı kapsamında yürütülenler olmak üzere, ilgili önceki projelerin sonuçlarını temel almalıdır.

Area B: Land CO₂ kaynaklar ve yutaklar

Günümüzde, kara ekosistemleri küresel ölçekte önemli bir net karbon yutağı oluşturmaktadır; bu durum, geçmişteki ve günümüzdeki arazi yönetimi uygulamaları ile artan atmosferik CO₂ gibi çeşitli insan faaliyetlerinin büyük ölçüde bozduğu doğal süreçler tarafından şekillenmektedir.₂ konsantrasyonları, azot birikimi ve iklim değişikliğinin kendisi. Ayrıca, bunlar antropojenik sera gazı emisyonlarının önemli bir kaynağıdır. Çevresel değişime karşı doğal tepkiler ile yönetimsel etkiler, uzay ve zaman açısından birbiriyle örtüşmekte ve etkileşime girmektedir; bu da farklı faktörlerin (doğal ve insan kaynaklı) birbirinden ayrılmasını zorlaştırmakta, hatta imkansız hale getirmektedir. Projeler, geçmişte arazi karbon akışlarını yönlendiren temel faktörlere ilişkin anlayışımızı derinleştirmeyi, mevcut koşullar altında bu faktörlerin nicel olarak belirlenmesini iyileştirmeyi ve ilgili iklim ve arazi kullanım senaryoları kapsamında bu faktörlerin öngörülmesini kolaylaştırmayı amaçlayacaktır.

Alan C: Farklı arazi kullanımlarına ilişkin CO2 emisyon tahminlerinin uzlaştırılması

İklim bilimi ve ulusal emisyon raporlama toplulukları, tarihsel olarak insan kaynaklı karasal CO₂ emisyonlarına ilişkin farklı yorumlar kullanmışlardır.₂ emisyonları ve uzaklaştırmaları, iklim ilerlemesinin değerlendirilmesinde önemli politika etkileri olan değişken tahminlere yol açmaktadır. Küresel, bölgesel ve ulusal ölçeklerde karşılaştırılabilirliği sağlamak, farklı uzman toplulukları ve yaklaşımlar arasındaki entegrasyonu teşvik etmek ve politika müzakerelerini ve karar alma yaklaşımlarını desteklemek için, karbonun yanal transferlerini dikkate alarak bu tanımları uyumlu hale getirmek hayati önem taşımaktadır. Projeler, yenilikçi yaklaşımlar aracılığıyla arazi kullanımına bağlı CO₂ emisyonlarına ilişkin güveni artırmalıdır.₂ akış tahminleri ve ulusal ve toplumsal iklim ilerlemesinin yanı sıra alternatif arazi temelli iklim politikası seçeneklerinin daha doğru bir şekilde değerlendirilmesini sağlar.

[1] https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lendinggroups; standart Horizon Europe fon kuralları geçerlidir – yalnızca bu ülkelerden bazılarının katılımcıları otomatik olarak fon almaya hak kazanır

HORIZON-CL5-2027-01-D1-13 — İklim ve sürdürülebilirlik dönüşümlerine yön verecek yeni nesil senaryolar

Son başvuru: 4 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 24.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 6

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının, aşağıdaki beklenen çıktılardan bazılarına katkıda bulunması beklenmektedir:

• Araştırma toplulukları arasında işbirliğinin ve entegrasyonun güçlendirilmesi, çeşitli iklim alanları arasındaki etkileşimlerin ve ödünleşimlerin yanı sıra iklimle ilgili olmayan hedefler (biyoçeşitlilik veya kirlilik gibi) ile iklim hedefleri arasındaki etkileşimlerin ve ödünleşimlerin daha iyi kavranması. Bu, daha kapsamlı ve tutarlı değerlendirmeleri destekleyecek, önemli küresel değerlendirmelere (IPCC, IPBES) fayda sağlayacak ve bunların Avrupa ve küresel politikalar (Avrupa Yeşil Anlaşması, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi) üzerindeki etkisini artıracaktır;
• Optimum politika müdahalelerine yön veren, politika yapıcılar ve planlama otoritelerinden işletmelere ve sivil topluma kadar çeşitli mekânsal ölçeklerdeki farklı son kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayan ve karar alma süreçlerini destekleyen, daha ilgili, sağlam ve uygulanabilir senaryolar;
• İklime dayanıklı kalkınma yollarını destekleyen ve iklim eylemi konusunda küresel konsensüsü teşvik eden, daha küresel ölçekte temsil edici, çeşitlilik içeren, kapsayıcı, şeffaf, geniş kabul gören ve daha iyi iletilen senaryolar.

Kapsam:

İklim senaryoları, paydaşların bilinçli kararlar almasına yardımcı olarak iklim değişikliğine yönelik küresel, ulusal ve giderek artan ölçüde yerel düzeyde alınan önlemlerin şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Hızlı çevresel değişimler, toplumsal çalkantılar, yüksek belirsizlikler ve karmaşıklığın yaşandığı bir ortamda, senaryoların, düşük emisyonlu ve iklime dayanıklı yol haritalarına yön verecek şekilde geliştirilmesi ve aynı zamanda çevre koruma gibi diğer kritik politika önceliklerini de dikkate alması gerekmektedir.

Projeler, Entegre Değerlendirme Modellerini (IAM) iyileştirmeli veya mevcut iklim senaryo çerçevelerindeki temel zorlukları ve eksiklikleri ele almak için alternatif yaklaşımlar önermelidir. Senaryoların kapsamı 21. yüzyılın ötesine genişletilmeli, daha çeşitli anlatılar ve itici unsurlar (örn. büyüme sonrası dönem) ile gelecekteki olasılıklar alanı genişletilmeli; eşitlik, adalet ve jeopolitik konular daha açık bir şekilde ele alınmalı ve kapsayıcılığa özen gösterilmelidir.

Tekliflerin, aşağıdaki öncelikli alanlardan yalnızca birini ele alması ve bu alanın açıkça belirtilmesi beklenmektedir:

Alan A: İklim etkilerinin ve uyum boyutunun entegrasyonu

Fiziksel iklim etkilerini, uyumun maliyetlerini ve sınırlarını azaltma yollarına daha iyi entegre etmek için yaklaşımlar geliştirmek. Bu, aşırı iklim olayları ve biyofiziksel geri beslemeler dahil olmak üzere iklim etkilerinin azaltma stratejilerini nasıl etkilediğinin araştırılmasını, düşük emisyonlu yolların iklim etkilerine karşı dayanıklılığının test edilmesini ve uyumun azaltma ile nasıl etkileşime girdiğinin incelenmesini içerir.

Area B: Improved scenario frameworks

Çok ölçekli, sektörler arası sorunları ve sonraki aşamadaki değerlendirmelerin ihtiyaçlarını daha iyi ele almak için temel senaryoları güncelleyin ve senaryo açıklamalarını genişletin. Senaryolar, değişen sosyo-ekonomik ve çevresel koşulları (daha geniş bir yelpazede ekonomik büyüme varsayımları dahil), teknolojik gelişmeleri, değişen politika ortamını ve yıkıcı olayları yansıtacak şekilde daha geniş bir olası gelecek yelpazesini kapsamalıdır. Bu, bölgesel ve yerel uygulanabilirliği artırmak, uyum yol haritası geliştirilmesini desteklemek ve iklim araştırma camiasının ötesinde – özellikle biyolojik çeşitlilik ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SDG’ler) açısından – alaka düzeyini iyileştirmek amacıyla, Ortak Sosyoekonomik Yollar (SSP) ve Temsili Konsantrasyon Yolları (RCP) senaryo çerçevesinin genişletilmesini veya alternatiflerin geliştirilmesini içerir.

Area C: Improved policy representation

Modellenen yol haritaları ile gerçek dünyadaki eylemler arasındaki uçurumu kapatmak için, senaryolarda politika (hem azaltım hem de uyum) temsilinin ayrıntı düzeyini ve çeşitliliğini artırarak uygulama yönlerine daha fazla odaklanın. Sanayi, ticaret, iklim ve diğer çevre politikaları (örn. hava kirliliği) arasındaki etkileşimleri göz önünde bulundurarak sosyal, jeopolitik, ekonomik ve teknolojik faktörleri ele alın. Rekabet gücü, istihdam, yatırım akışları, enerji güvenliği, tedarik zinciri dayanıklılığı, teknolojik inovasyon, uluslararası yayılma etkileri ve refah üzerindeki etkileri incelemek. Son dönemdeki taahhüt ve girişimlerin (örn. fosil yakıtların aşamalı olarak kullanımdan kaldırılması, Küresel Metan Taahhüdü) uygulanmasını ve etkisini; artan jeopolitik gerilimlerin bu taahhütlerin uygulanması ve genel olarak azaltım eylemleri üzerindeki etkisini araştırmak.

Projeler, farklı bakış açılarını ve ihtiyaçları bütünleştirmek amacıyla disiplinlerarası işbirliğini ve paydaşlarla ortak tasarımı teşvik etmelidir. Ayrıca, çeşitli hedef kitlelerin sonuçlardan daha iyi yararlanabilmesi için iletişim dahil olmak üzere yeni yaklaşımlar geliştirmeli ve test etmelidir. Bu nedenle, ilgili araştırma faaliyetlerinin toplumsal etkisini artırmak üzere anlamlı ve önemli sonuçlar elde etmek için konuya ilgili sosyal bilimler ve beşeri bilimler (SSH) uzmanlığının dahil edilmesi gerekmektedir.

Bu konu kapsamında finanse edilen tüm projelerin, birbirleriyle ve Horizon Europe içindeki ve dışındaki diğer ilgili projelerle işbirliği yapmaları ve ortak faaliyetler düzenlemeleri şiddetle teşvik edilmektedir. Bu projeler, bilim insanları, politika yapıcılar ve diğer paydaşlar arasında diyaloğu teşvik etmek amacıyla Avrupa İklim ve Enerji Modelleme Platformu^[1] konferanslarının düzenlenmesine katkıda bulunmalıdır. Ayrıca, Avrupa İklim ve Enerji Modelleme Forumu’nun^[2] çabalarıyla uyumlu olarak, kapsayıcı ve şeffaf model karşılaştırma çalışmalarını desteklemelidirler.

Uluslararası işbirliği genel olarak teşvik edilmekte olup, özellikle düşük gelirli ve alt/üst orta gelirli ülkelerle^[3] – özellikle de Çin (AB-Çin İklim Değişikliği ve Biyoçeşitlilik (CCB) amiral gemisi girişimine^[5] katkıda bulunan), Hindistan, Brezilya ve Endonezya gibi başlıca sera gazı salıcıları^[4] – arasında zorunludur. Bu, çeşitlilik içeren, küresel olarak temsil edici bir senaryo yelpazesi sağlamalı ve uygun olduğu durumlarda kapasite geliştirmeyi teşvik etmelidir.

[1] https://www.ecemf.eu/ecemp/european-climate-and-energy-modelling-platform/

[2] https://www.ecemf.eu/

[3] https://datahelpdesk.worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-and-lendinggroups; standart Horizon Europe fon kuralları geçerlidir – yalnızca bu ülkelerden bazılarının katılımcıları otomatik olarak fon almaya hak kazanır

[4] https://edgar.jrc.ec.europa.eu/report_2024?vis=ghgtot#emissions_table

[5] Araştırma ve inovasyon alanında Çin ile uluslararası işbirliği

HORIZON-CL5-2027-01-D1-11 — İklim konusunda Afrika-AB CO-FUND eylemi

Son başvuru: 4 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON Programı Ortak Finansman Faaliyetleri · Konu bütçesi: 15.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 1

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının, aşağıda belirtilen tüm beklenen çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

• AB ve Afrika Birliği arasında iklim değişikliği araştırmalarına yönelik uzun vadeli bir işbirliği, Afrika ve Avrupa ortaklarının ortak tasarımıyla, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Enerji Konusunda AB-AU Araştırma ve İnovasyon Ortaklığı’nın (CCSE)^[1] İklim Eylemi ayağının geliştirilmesi ve uygulanması yoluyla kurulmuştur;
• AB, ulusal ve çok taraflı Ar-Ge ve inovasyon çabalarının uyumlaştırılması yoluyla parçalanmanın azaltılması ve fonlamanın etkisinin ve kaldıraç etkisinin artırılması;
• Afrika'daki bilim, politika ve uygulama toplulukları, iklim değişikliğinin hızlanan etkilerini daha iyi anlamak, bunlara direnmek ve bunlara uyum sağlamak için gerekli bilgi ve araçlara sahiptir; bu da Paris Anlaşması, Afet Riskini Azaltma için Sendai Çerçevesi, İklim Değişikliği üzerine Nairobi Deklarasyonu, AB Uyum ve Hazırlık Birliği Stratejisi’nin uluslararası boyutlarını, Global Gateway’i ve Afrika’da Uyum ve Dayanıklılık Konusunda Team Europe Girişimi’ni^[2] destekleyecek;
• Afrika bilimi daha iyi dikkate alınmakta ve Afrikalı bilim insanları IPCC ve UNFCCC gibi uluslararası forumlarda daha iyi temsil edilmektedir.

Kapsam:

Avrupa Komisyonu’nun 2024-2029 Siyasi Yönergeleri^[3], iklim değişikliğinin artan etkileri de dahil olmak üzere Afrika’nın endişelerini ortaklaşa ele almak üzere AB’nin Afrika ile olan ortaklığına yeni bir ivme kazandırılmasını öngörmektedir. Bu, Afrika’nın refahını ve dayanıklılığını güvence altına almak için bu hayati alanda Avrupa ile Afrika arasındaki araştırma ve inovasyon işbirliğinin güçlendirilmesini gerektirmektedir; bu durum aynı zamanda Avrupa’nın çıkarlarıyla da uyumludur. İklim değişikliği risklerinden orantısız bir yük taşıyan, yüksek kırılganlığa ve düşük uyum kapasitesine sahip olan Afrika, özel ve bağlama özgü çözümler gerektiren benzersiz zorluklarla karşı karşıyadır.

Bu eylem, AB ve AU, bunların üye devletleri ile CCSE Ortaklığı’nın İklim Eylemi Sütunu’nu uygulayan diğer benzer görüşlü ülkeler arasında ortak işbirliği faaliyetleri oluşturmalıdır. Faaliyetlerini çerçevelendirmek için bu eylem, CCSE Yol Haritası^[4]'nı ve “HORIZON-CL5-2025-03-D1-07: “İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Enerji Konusunda AB-Afrika Birliği Ortaklığının İklim Eylem Sütununun Uygulanması” başlıklı çağrı kapsamında finanse edilen Koordinasyon ve Destek Eylemi tarafından belirlenen öncelikler kullanılmalıdır. Ayrıca, faaliyetlerinin seyrini ayarlamak için en son bilimsel ve politika gelişmeleri de dikkate alınmalıdır. Bu eylem, CCSE Ortaklığının İklim Sütunu kapsamında iklim risklerinin azaltılması ve dayanıklılığa özel önem vererek, dengeli ve çeşitli iklim konularını ele almalıdır. İklimle ilgili verilerin erişilebilirliğini, veri paylaşımını ve ilgili bilgi platformlarını geliştirmeli, iklim hizmetlerini iyileştirmeli ve bilgiye yönelik entegre bir yaklaşımı teşvik etmelidir. Bu, özellikle en savunmasız sektörler ve nüfus kesimleri için farkındalık yaratmayı içermeli ve erişilebilirliği ve etkiyi artırmak için dijital devrimin sunduğu fırsatlardan yararlanmalıdır. Son kullanıcılarla birlikte tasarım, geliştirme ve uygulama, sonuçların benimsenmesini artırmak amacıyla faaliyetlerin ayrılmaz bir parçası olmalıdır.

Bu eylem kapsamında ortak çağrılar düzenlenmeli ve ortak finanse edilen projelerin uygulanması için yeterli süre tanınmalıdır. Uzun vadeli ve sürdürülebilir bir işbirliğinin kurulmasını sağlamak amacıyla eylemin tahmini süresi 5-6 yıldır.

Yatay bir gereklilik olarak, bu eylem, finanse edilen ve diğer ilgili faaliyetlerden elde edilen sonuçların değerlendirilmesi de dahil olmak üzere, hükümet, araştırma ve akademi, özel sektör ve sivil toplum arasındaki işbirliğini teşvik etmelidir. Ayrıca, beceri geliştirme ve araştırmacı değişimi dahil olmak üzere, Afrikalı bilim insanları, uygulayıcılar ve diğer paydaşlar arasında kapasite geliştirmeye öncelik vermelidir.

Tekliflerde, coğrafi dengenin sağlanması ve çok çeşitli AB üye devletleri ile Horizon Europe Ortak Ülkelerinin kapsanması, ancak özellikle farklı Afrika Birliği üye devletlerinin mümkün olduğunca geniş bir şekilde temsil edilmesi için FSTP programı kapsamındaki unsurlar özellikle dikkate alınmalıdır.

Uluslararası çağrıların uygulanmasının ötesinde, bu eylem aynı zamanda sinerji yaratmak, çabaları uyumlu hale getirmek, sonuçları paylaşmak ve diğer ilgili Horizon Europe girişimleri ile diğer AB, ulusal ve çok taraflı girişimlerle ortak faaliyetler düzenlemek amacıyla iddialı bir koordinasyon ve kümelenme faaliyetleri programı tasarlamalı ve yürütmelidir^[5]. Bu girişim, iklim değişikliğine dayanıklı kalkınma amacıyla Afrika’da AB bilim diplomasisi faaliyetlerinin görünürlüğünü artırmak için CCSE ortaklığının işleyişine destek sağlamalı ve faaliyetlerini uluslararası sahnede tanıtmalıdır.

Bu faaliyetin, CCSE Ortaklığı’nın^[6] enerji ayağının uygulanmasından elde edilen deneyim ve derslerden yararlanması tavsiye edilir.

[1] https://research-and-innovation.ec.europa.eu/strategy/strategy-research-and-innovation/europe-world/international-cooperation/regional-dialogues-and-international-organisations/eu-africa-cooperation/partnership-climate-change-and-sustainable-energy-ccse_en

[2] Climate Change Adaptation & Resilience - Africa | Capacity4dev

[3] https://commission.europa.eu/document/download/e6cd4328-673c-4e7a-8683-f63ffb2cf648_en

[4] https://research-and-innovation.ec.europa.eu/document/download/bb5227b4-5573-4078-bf70-2b668f8a573e_en?filename=ccse_roadmap_2017.pdf

[5] Örneğin ﷟ PRIMA, FNSSA, CS4RRA, ﷟ ClimSA, yeşil geçişle ilgili Bölgesel Mükemmellik Merkezleri veya Afrika-AB Uzay Programı’nın iklimle ilgili bileşenleri gibi

[6] https://cordis.europa.eu/project/id/963530 ve https://cordis.europa.eu/project/id/101172838

HORIZON-CL5-2027-01-D1-09 — İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına yönelik eylemlerin şekillendirilmesi amacıyla politika araçlarının performansının değerlendirilmesi

Son başvuru: 4 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 9.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 3

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının, aşağıda belirtilen tüm beklenen çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

• İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına yönelik eylemler ve politika iyileştirmelerine yön vermek, adil bir geçiş ve toplumsal kabul edilebilirliği sağlamak amacıyla AB ve üye devlet düzeyindeki politika araçlarının etkinliği konusunda bilginin artırılması;
• İklim politikaları ve önlemlerinden kaynaklanan sera gazı emisyon azaltımlarının ön değerlendirme ve sonradan değerlendirilmesi için metodolojiler geliştirilir ve iyileştirilir;
• AB ve ulusal düzeyde iklim politikalarının tasarlanması ve değerlendirilmesinde yer alan araştırmacılar, politika uzmanları ve hükümet yetkilileri arasında işbirliğinin güçlendirilmesi ve ağların kurulması.

Kapsam:

AB ve üye devletleri, 2050 yılına kadar iklim nötrlüğüne ulaşmak amacıyla sera gazı (GHG) emisyonlarını azaltma çabalarını yoğunlaştırırken, politika araçlarının etkinliğini ve kabul edilebilirliğini anlamak hayati önem kazanmaktadır. Avrupa Yeşil Anlaşması’nın ve son “Fit-for-55” paketi kapsamındaki iklim mevzuatının uygulanması, hem AB hem de ulusal düzeyde iklim politikaları ve önlemlerinin etkisinin daha iyi belirlenip nicelendirilmesi ihtiyacını daha da vurgulamıştır. Ayrıca birçok politika, hızla değişen siyasi dinamiklere tabidir. Sonradan yapılan değerlendirme, emisyon azaltımlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini ve bunun nedenlerini açıklamaya yardımcı olurken, iklim etkilerinin hafifletilmesinden kaynaklanan diğer faydaları veya ödünleşimleri de ortaya koyabilir.

2023 yılına kadar AB, 1990 seviyelerine kıyasla sera gazı emisyonlarında %37’lik bir azalma sağlamıştır^[1]. Ancak, AB iklim politikalarının uygulanmaya başlanmasından bu yana neredeyse yirmi yıl geçmesine rağmen, azaltım politikalarının etkinliği konusunda hâlâ sınırlı bir anlayış bulunmaktadır. Politika karışımının giderek artan karmaşıklığı, tek tek politikaların veya önlemlerin farklı sektörlerdeki belirli emisyon azaltımları ve diğer faydalarla net bir şekilde ilişkilendirilmesini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, biyolojik çeşitlilik, tarım ve ticaret gibi diğer tematik politikalarla olan etkileşim de önemlidir.

Bu konunun, sera gazı emisyonlarını azaltmaya yönelik AB politikalarının ve önlemlerinin performansını değerlendirmesi beklenmektedir. Odak noktası, mevcut AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS 1)^[2] kapsamına girmeyen sektörlerdir. Bu, cinsiyete özgü unsurları da dikkate alarak, davranış değişikliğini ve politikaların kabulünü etkileyen faktörler hakkında içgörü elde etmeyi de içerecektir. Projeler, iklim direnci gibi karşılıklı yararlar ve ödünleşimler de dahil olmak üzere, azaltım önlemlerinin ekonomik, sosyal, dağıtım ve diğer etkilerini dikkate almalıdır.

Çalışmalar, geleneksel ayrıştırma analizinin ötesine geçmeli ve en son ekonometrik teknikleri kullanmalıdır. Bu çalışmaların, mevcut metodolojileri iyileştirmesi veya politika kaynaklı etkiler ile dış etkenler arasında sera gazı emisyon azaltımlarına katkıyı ayırt etmeye yardımcı olacak yeni metodolojiler geliştirmesi beklenmektedir. Bilgi eksikliklerini gidermek ve ek içgörüler elde etmek için makine öğrenimi ve diğer dijital araçlar ile yöntemler uygulanabilir.

Projeler, ulusal politikaların üye devlet düzeyindeki etkisini ve bu politikaların AB çapındaki politika ve tedbirlerle nasıl etkileşime girdiğini değerlendirmelidir. Ayrıca, sera gazı emisyonlarını başarıyla azaltan ve diğer çevresel, sosyal ve ekonomik faydalar sağlayan ulusal politika ve tedbir örneklerini belirlemeli ve vurgulamalıdır. Projelerin, AB ve ulusal düzeyde politika ve önlemler tasarlanırken (iklim hedeflerinin diğer politikalara entegre edilmesi dahil) sera gazı emisyon azaltımlarına ilişkin ön tahminler için metodolojiler ve araçlar geliştirmesi, test etmesi veya iyileştirmesi beklenmektedir. Bu, sektörler arası geri bildirimlerin yanı sıra fiyat duyarlılığını ve tüketicilerin davranış değişikliklerini de dikkate alan, ekonomi genelini kapsayan modellemeyi içermelidir.

Projelerde, OECD/CAPMF veritabanı^[3] ve Avrupa Çevre Ajansı (EEA) tarafından barındırılan entegre ulusal iklim ve enerji politikaları ve önlemleri veri merkezi^[4] gibi iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına yönelik politika ve önlemlerle ilgili mevcut veri setlerinin kullanılması teşvik edilmektedir. Politikaların etkilerinin kapsamlı bir şekilde anlaşılabilmesi için, EUROSTAT^[5] veya ulusal istatistik kaynakları tarafından sağlanan ek faaliyet verilerinin kullanılması gerekli olabilir.

Bu konu kapsamında finanse edilen tüm projelerin, projeler arası işbirliğini ve bilgi alışverişini teşvik etmek, özellikle de metodolojiler arasındaki sinerjiyi güçlendirmek amacıyla birbirleriyle bağlantı kurmaları, koordinasyon sağlamaları ve ağ oluşturma ile ortak faaliyetlere katılmaları şiddetle tavsiye edilir.

Bu konu, siyaset bilimcileri, iktisatçılar ve diğer ilgili Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler (SSH) disiplinleri arasında disiplinlerarası işbirliğini gerektirmektedir. Ayrıca, son kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamak ve sonuçların hayata geçirilmesini desteklemek amacıyla, paydaşlarla (örneğin hükümet temsilcileri, kamu idareleri, STK’lar ve akademi) karşılıklı öğrenme ve ortak yaratım sürecini içeren projeler de şiddetle teşvik edilmektedir.

[1] İklim eylemi konusunda kaydedilen ilerlemeler - Avrupa Komisyonu

[2] https://climate.ec.europa.eu/eu-action/eu-emissions-trading-system-eu-ets/scope-eu-ets_en

[3] https://www.oecd.org/en/publications/the-climate-actions-and-policies-measurement-framework_2caa60ce-en.html

[4] Bütüncül ulusal iklim ve enerji politikaları ve tedbirleri; Avrupa Çevre Ajansı’nın (EEA) Avrupa’daki sera gazı politikaları ve tedbirlerine ilişkin veritabanı — Avrupa Çevre Ajansı

[5] https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Greenhouse_gas_emission_footprints

HORIZON-CL5-2027-01-D1-10 — İklim değişikliğine uyum sağlayamama durumunun anlaşılması ve önlenmesi

Son başvuru: 4 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 18.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 3

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının aşağıdaki tüm çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Uyumsuzluk konusundaki mevcut kanıtlar kapsamlı bir şekilde derlenir ve Climate-ADAPT veya AB İklim Değişikliğine Uyum Misyonu portalı gibi başlıca AB veri havuzlarına dahil edilmek üzere yeni bilgiler üretilir;
• Uyumsuzluk boyutunun daha iyi entegre edilmesi yoluyla risk ve uyum değerlendirme çerçeveleri iyileştirilmiştir;
• Uyumsuzluğun önlenmesi ve düzeltilmesine yönelik stratejiler için kılavuzlar ve araçlar, ilgili ölçeklerdeki uyum paydaşlarının kullanımına sunulmakta ve AB ile üye devletlerin uyum stratejileri ve planlarının tasarlanması ve uygulanmasına katkı sağlamaktadır.

Kapsam:

Eşi görülmemiş sıcaklıklar ve aşırı hava olaylarını gösteren son iklim kayıtları, iklim değişikliğinin tüm doğal ve yönetilen sistemler üzerindeki artan etkilerini ele almak için hızlı, sistematik ve kapsamlı bir uyumun acil ihtiyacını vurgulamaktadır. Ancak, uyum hayati önem taşısa da, tam olarak bilgilendirilmemiş önlemler ters tepebilir ve ciddi istenmeyen sonuçlara ya da sürdürülebilir olmayan kısa vadeli kazançlara yol açabilir. Bu bağlamda, “yanlış uyum” terimi, sera gazı emisyonları veya hava kirleticilerinin artması, sosyo-ekonomik, biyolojik çeşitlilik ve çevresel ödünleşimler, artan veya aktarılan kırılganlık ve daha büyük sosyal eşitsizlik dahil olmak üzere, iklimle ilgili olumsuz sonuçların riskini istemeden artıran uyum eylemlerini ifade eder.

Uyum planlarının ve uygulanan eylemlerin çoğu nispeten yenidir; bu nedenle, uyumsuzluk vakaları giderek daha fazla belgeleniyor olsa da, en son IPCC raporlarının da teyit ettiği gibi, kanıtlar hâlâ yetersiz ve dağınıktır. Hem Avrupa’da hem de küresel ölçekte, sektörler ve bölgeler genelinde artan uyumsuzluk kanıtlarından ders çıkarılması gerekmektedir; bu sayede politika tasarımı ve uygulaması aşamalarında (örneğin AB Uyum Stratejisi’nde) uyumsuzlukların önlenmesi sağlanabilir.

Projeler aşağıdaki tüm hususları ele almalıdır:

• Çok çeşitli sistemler, sosyo-ekonomik ve çevresel koşullar için uyumsuzluğa yol açan etkenlerin anlaşılmasını ve belirlenmesini ilerletmek. Analiz kapsamlı olmalı ve entegre ve sistemik bir yaklaşımı dikkate almalıdır (diğer öncelikler ve sektörlerle olan ödünleşimler ve geri bildirimler, yetersiz karar alma ve uygulama uygulamaları ile uyum sürecinin doğasında var olan belirsizlik ve diğer özellikler gibi çok çeşitli nitelikteki uyumsuzluk nedenleri ve itici faktörlerine ilişkin Sosyal Bilimler ve Beşeri Bilimler (SSH) alanlarından elde edilen içgörüler dahil). Analiz ayrıca kamu ve özel sektördeki paydaşların ve son kullanıcıların bakış açılarını da içermeli, kesişimsel bir yaklaşım uygulamalı ve uygun ve uygulanabilir olduğu durumlarda cinsiyete göre ayrıştırılmış verileri içermelidir.
• Yanlış uyumu önleyen ve yanlış uyum uygulamalarının tespit edilmesine yardımcı olan etkili uyum uygulamalarını belirlemek ve doğrulamak için kanıtları haritalandırın ve analiz edin. Bu amaçla, yerel, bölgesel ve ulusal ölçekte ve farklı özelliklere ve çevresel koşullara sahip bölgelerden ve sektörlerden alınan uyum önlemleri, politikaları ve eylemlerinin izlenmesi ve değerlendirilmesi için vaka çalışmaları kullanılmalıdır. Yanlış uyum deneyimlerinin sağlam ve gerçekçi bir şekilde tanımlanmasını sağlamak için son kullanıcıların katılımı teşvik edilmektedir. Diğer kaynakların yanı sıra, AB İklim Değişikliğine Uyum Misyonu’ndan ve bu misyon için elde edilen kanıtların entegre edilmesi teşvik edilmektedir. Elde edilen kanıtlar ve içgörüler sistematik hale getirilmeli ve ana AB veri havuzlarına dahil edilmelidir.
• Kamuoyunun yanlış uyum riskleri konusundaki anlayışını ve politika farkındalığını artırmak ve özellikle iklim eylemi seçenekleri üzerinde önemli kısıtlamalara yol açabilecek en önemli karmaşık risk geri beslemelerine ilişkin hem nitel hem de nicel anlayışı geliştirmek amacıyla, karmaşık iklim riski ve uyum değerlendirmeleri için metodolojik ve analitik araç setini güçlendirmek.
• Tespit edilen uyumsuzluk vakalarını incelemek ve bunlara yönelik düzeltici önlemler önermek; uyumsuzluk sonuçlarının önlenmesi için sistematik önleme kılavuzları ve en iyi uygulama örnekleri sunmak.

Özellikle kanıt toplama, ulusal ölçekte değerlendirme ve metodolojik tutarlılık açısından, Mission Adaptation, Küme 5 Hedef 1 “İklim Bilimi ve Müdahaleler” ile diğer kümelerin ilgili hedeflerinden devam eden en uygun projelerle koordinasyon ve işbirliği teşvik edilmektedir. Bu amaç için özel kaynaklar ayrılmalı ve proje bilim kurulları arasında karşılıklı bilgi alışverişi sağlanmalıdır. Eylemlerin sonuçları, gelecekteki Avrupa İklim Riski Değerlendirmelerine de katkıda bulunmalıdır.

HORIZON-CL5-2027-01-D1-07 — Değişen iklim koşullarında aşırı olayların anlaşılması, modellenmesi ve tahmin edilmesinin geliştirilmesi

Son başvuru: 4 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON Araştırma ve İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 18.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 3

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının, aşağıda belirtilen tüm beklenen çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Avrupa ve küresel ölçekte iklim değişikliği bağlamında geçmişte ve günümüzde meydana gelen aşırı olayların yanı sıra farklı afetler arasındaki etkileşim, bunların kümülatif ve/veya zincirleme etkilerinin daha iyi anlaşılması.
• AB, ulusal ve bölgesel aktörlerin iklim değişikliğine karşı hazırlık, müdahale ve dayanıklılıklarını desteklemek amacıyla, aşırı olaylar ve bunların meydana gelme olasılığına ilişkin gelişmiş, kesintisiz tahmin ve projeksiyon modelleme ile nedensel ilişki belirleme yetenekleri. AB Hazırlık Stratejisi, AB Uyum Stratejisi ve Avrupa İklim Uyum Planı, bu çabalarda bir kılavuz işlevi görebilir.
• En son iklim bilimi, risk değerlendirmeleri, uyum stratejileri ve politikaları ile tekli ve çoklu afet olaylarına yönelik geliştirilmiş erken uyarı sistemlerine yönelik güncel katkılar.

Kapsam:

İklim değişikliği, aşırı olayların sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Aşırı olayları ve farklı afet türleri arasındaki etkileşimi anlamak ve tahmin etmek, dayanıklılık oluşturmak ve toplulukları korumak açısından hayati önem taşımaktadır.

Projelerin, iklim değişikliği koşulları altında aşırı olaylara yol açan süreçler, ön koşullar ve nedensellik ilişkilerini (antropojenik faktörler ve iç değişkenlik dahil) daha iyi anlamak amacıyla, bir model hiyerarşisinden (yüksek çözünürlüklü Dünya sistemi modelleri ve dijital ikizler dahil) elde edilen çok sayıda kanıt ve geçmiş ile güncel iklim verilerinden yararlanması beklenmektedir. İklim değişikliğiyle ilişkili aşırı ve benzeri görülmemiş yüksek etkili olayları daha iyi tahmin etmek, simüle etmek ve ortaya çıkarmak ve bu olayların olasılığını belirlemek amacıyla yapay zeka tabanlı yaklaşımlar da dahil olmak üzere diğer yenilikçi ve verimli modelleme ve analiz yöntemleri özellikle memnuniyetle karşılanacaktır.

Aşırı olaylar, en geniş anlamıyla ve türleriyle ele alınmalı; bu kapsamda, büyük ölçekli kıtasal olaylardan yerel ölçekli olaylara kadar, yaşamları, geçim kaynaklarını, ekosistemleri, sosyo-ekonomik sektörleri ve altyapıları etkileyen münferit, bileşik veya zincirleme olaylar yer almalıdır.

Çalışmalar, nicel karşılaştırmalar, geriye dönük analizler, çıkarılan dersler ve son dönemdeki simgesel ve çeşitli aşırı olaylara ilişkin vaka çalışmalarını içermeli ve projenin, daha iyi anlayış, çok sayıda kanıt kaynağının kapsamlı entegrasyonu ve kesintisiz (örneğin, kısa vadeli hava durumundan mevsim altı ve çok on yıllık ölçeklere kadar) tahmin ve projeksiyon yetenekleri ve becerileri açısından sağladığı ilerlemeyi göstermelidir.

Çalışmanın, örneğin aşırı hava olaylarına ilişkin senaryolar veya diğer yaklaşımlar yoluyla, gelecekteki Avrupa İklim Riski Değerlendirmesi’ni (EUCRA)^[1] desteklemesi beklenmektedir. Proje sonuçları, aşırı olayların tahmin edilmesi ve nedenlerinin belirlenmesi açısından net faydalar ortaya koymalı ve AB İklim Değişikliğine Uyum Misyonu’nun faaliyetlerine katkıda bulunmalıdır.

Afet Riskinin Azaltılması ve iklim uyumuna ilişkin alanlarda, Copernicus, Destination Earth ve diğer ilgili girişimlere entegrasyon veya bu girişimlerle karşılıklı işlerlik dahil olmak üzere, küresel, AB, ulusal ve bölgesel aktörlerle işbirliği teşvik edilmektedir. Buna ek olarak, iklim direnci çabalarını desteklemek amacıyla, özellikle kapasite geliştirme konusunda, Horizon Europe fonlarından otomatik olarak yararlanma hakkına sahip^[2] düşük ve orta gelirli ülkelerle uluslararası işbirliği teşvik edilmektedir.

Seçilen teklifler, Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin (JRC) katılımını öngörebilir; JRC’nin katkısı, Copernicus Acil Durum Yönetimi Hizmeti kapsamında bilimsel danışmanlık ve teknik destek sağlanması ile ilgili araştırma sonuçlarının operasyonlara aktarılmasından oluşabilir.

Bu konu, yeni Aşırı Olaylar Amiral Gemisi Kümesi kapsamında ESA ve Avrupa Komisyonu arasında Dünya Sistemi Bilimi (ESSI) üzerine yürütülen bir koordinasyon girişiminin parçasıdır. Seçilen konsorsiyumlardan, uydu veri ürünlerine ve ilgili araç veya metodolojilere erişimi ve bunların benimsenmesini kolaylaştırmak amacıyla, ESA’nın FutureEO programı kapsamında seçilecek projelerle koordinasyon sağlamaları istenecektir. Bu amaçla, tekliflerde etkili koordinasyon için yeterli imkânlar (örn. küme toplantıları, ortak veri yönetimi, olası ortak eylemler) öngörülmelidir.

[1] https://www.eea.europa.eu/en/analysis/publications/european-climate-risk-assessment

[2] Güncel bilgiler için lütfen AB Fonları ve İhaleler Portalı’ndaki Horizon Europe Katılımcı Ülkeler Listesi’ne bakınız.

Son başvurusu en yakın 6 konunun açıklaması yukarıdadır; diğer konular için tablodaki bağlantıları kullanınız.

Bu metin özgün İngilizce duyurudan otomatik olarak çevrilmiştir; bağlayıcı olan özgün metindir.

Bilgiler resmî duyurudan derlenmiştir; başvuru öncesinde güncel koşulları resmî duyurudan kontrol ediniz.