PİLLER ve ENERJİ (HORIZON-CL5-2027-02)

Ufuk Avrupa (Horizon Europe) — HORIZON-CL5-2027-02: 10 konu, en yakın son başvuru 31 Mart 2027.

Önemli Bilgiler

• Program / Kurum: Ufuk Avrupa (Horizon Europe) — Avrupa Komisyonu
• Özgün başlık: BATTERIES and ENERGY (HORIZON-CL5-2027-02)
• Kimler başvurabilir: Akademisyenler ve araştırmacılar
• Başvuru başlangıcı: 3 Aralık 2026
• Son başvuru tarihi: 31 Mart 2027
• Başvuru adresi: ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/oppor…
• Resmî duyuru: ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/oppor…

Çağrı Metni (Türkçe çeviri)

Ufuk Avrupa (Horizon Europe) kapsamındaki HORIZON-CL5-2027-02 çağrısında 3 Aralık 2026 tarihinde başvuruya açılacak 10 konu bulunmaktadır. Başvurular AB Fon ve İhale Portalı üzerinden konu sayfasındaki "Start submission" ile yapılır.

Konu açıklamaları (Topic description)

HORIZON-CL5-2027-02-D3-24 — Yeni nesil dijital enerji sistemini destekleyen en son teknolojiye sahip (Üretken) yapay zeka araç ve modellerinin büyük ölçekli operasyonel doğrulaması ve ölçeklendirilmesi

Son başvuru: 31 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 20.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 2

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının, aşağıda belirtilen tüm beklenen çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Dağıtık enerji sistemlerinde gerçek zamanlı şebeke işletimi (koruma dahil), piyasa işlemleri (ilgili ise) ve tüketicilerin güçlendirilmesi için gelişmiş, güvenli ve tutumlu (enerji, kaynak, veri ve maliyet açısından verimli, sürdürülebilir) yapay zeka araçları.
• Enerji sisteminin güncellenmiş dijital altyapısı ve enerji tasarrufu sağlayan tüketici uygulamalarıyla entegre edilmiş, kanıtlanmış bir yapay zeka geliştirme ortamı.
• Ajan tabanlı mimariler kullanılarak uç düğümlerde ve federatif sistemlerde öğrenme yeteneklerinin artırılması.
• Gen(AI) destekli dijital omurga için bir yönetişim çerçevesi ve işletim modeli.

Kapsam:

Horizon Europe (örneğin, 5. kümedeki enerji sisteminin dijital omurgası ile 4. kümedeki bulut ve uç devre-sürekliliği ve yapay zeka veri işleme faaliyetleri) ve Digital Europe (AB genelinde enerji tüketici uygulamaları için Ortak Referans Çerçevesi, Ortak Enerji Veri Alanı) kapsamındaki önceki faaliyetlere dayanarak, projelerden aşağıdakilerin gerçekleştirilmesi beklenmektedir:

1. En son teknolojiye sahip, özel, tasarruflu (enerji ve kaynak verimli, veri ve maliyet verimli, yerel olarak dağıtılmış ve sürdürülebilir) açık kaynaklı (Üretken)yapay zeka araç ve modellerini doğrulamak (demo sitesi ve operasyonel şebeke) ve dağıtık bir enerji sisteminde gerçek zamanlı şebeke (ve ilgiliyse piyasa) izleme, dengeleme, tahmin ve tüketici güçlendirme amacıyla bu araç ve modelleri ölçeklendirmek.
2. Enerji sisteminin geliştirilmiş dijital omurgası içinde, enerji tasarrufu uygulamaları için Ortak Referans Çerçevesi'nin işlevselliğini içermesi gereken dijital ikizi de dahil olmak üzere bir yapay zeka geliştirme ortamını sergilemek.
3. Ajan tabanlı bir mimaride, uç düğüm düzeyinde ve sürü düzeyinde birleştirilmiş olarak makine öğreniminin prototipini oluşturmak ve ölçekli olarak doğrulamak; bu süreçte, yapay zeka modellerinin ölçeğini küçültmeye yönelik yeni mekanizmaların yanı sıra artımlı öğrenme ve pekiştirmeli öğrenmeden yararlanmak.
4. Projenin çıktıları, Ortak Avrupa Enerji Veri Alanı ilkeleriyle uyumlu olmalı ve AB’nin “Apply AI” ve “Competitiveness Compass” stratejileriyle tutarlı olmalıdır; bu sayede, AB politikaları ile enerji sektörünün dijitalleşmesine yönelik AB girişimlerine uygun olarak yapay zeka benimsemesini ve rekabet gücünü artırmalıdır.
5. Uygun ve mümkün olduğu durumlarda, seçilen projelerin Avrupa yapay zeka fabrikalarından ve yapay zeka gigafabrikalarından yararlanması beklenmektedir.
6. Seçilen projelerin, mümkün olduğu durumlarda, üzerinde mutabık kalınan Avrupa standartlarını kullanması ve daha da geliştirmesi; ayrıca, yerleşik ve fiili Avrupa standartları geliştirme kuruluşları ile açık kaynak toplulukları ve platformlarının çalışmalarına aktif olarak işbirliği yapması ve katkıda bulunması beklenmektedir.

Seçilen projelerin BRIDGE^[1] girişimine katkıda bulunması ve bu girişimin faaliyetlerine aktif olarak katılması beklenmektedir.

Teknoloji Hazırlık Seviyesi - Tamamlanan projelerden beklenen teknoloji hazırlık seviyesi

[1] https://bridge-smart-grid-storage-systems-digital-projects.ec.europa.eu/

HORIZON-CL5-2027-02-D3-30 — Doğrudan Hava Yakalama Alanındaki Gelişmeler

Son başvuru: 31 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 16.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 2

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının aşağıdaki sonuca katkıda bulunması beklenmektedir:

• Doğrudan Hava Yakalama teknolojilerinin ticari olarak piyasaya sürülmesini hızlandırmak.

Kapsam:

Projelerin, mevcut teknik çözümleri ilgili ortamlarda en az pilot uygulama düzeyine (TRL 7 veya üzeri) çıkarmayı hedeflemesi beklenmektedir.

Projelerin aşağıdakileri göstermesi beklenmektedir:

• Tesisin geri kalan kısımları (Balance of Plant) dahil olmak üzere, yakalama ve geri kazanım sürecinin maliyet verimliliğinin artırılması;
• Malzeme performansının ve proses tasarımlarının iyileştirilmesi (örn. tutma/serbest bırakma kapasitesi ve kinetik, dayanıklılık, havada uzun vadeli kararlılık);
• Üretim ve ölçek büyütme potansiyeli (malzemelerin geri dönüşümü ve yeniden kullanımı);
• Aralıklı veya fazla yenilenebilir enerji tedariki koşullarında esnek çalışma.

Teknolojiye bağlı olarak ele alınması gereken diğer önemli konular şunlardır:

• Sorbent/çözücü rejenerasyonu için enerji tüketiminin azaltılması;
• CO₂ ayrıştırması için alternatif malzemeler ve yaklaşımlar;
• Özellikle düşük sıcaklıklarda veya nemli koşullarda ya da hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde çalışan DAC sistemleri için malzemelerin geliştirilmesi ve demonstrasyonu;
• Doğrulama deneyleriyle karşılaştırıldığında simüle edilmiş tahminlerin doğruluğu;
• Maksimum hava teması için optimize edilmiş, verimli ve yüksek akışlı hava kontaktörleri için yeni tasarımlar.

Projeler, malzeme çıkarma ve kullanımı, enerji kullanımı ve sera gazı emisyonlarından ömür sonuna kadar tüm DAC sisteminin çevresel etkilerini değerlendirmek üzere kapsamlı bir yaşam döngüsü değerlendirmesi geliştirmelidir.

Avrupa CO2 Yakalama, Kullanım, Taşıma ve Depolama Araştırma Altyapısı (ECCSEL) kullanımının teşvik edilmesi, ancak zorunlu olmaması belirtilmiştir.

Mission Innovation Karbondioksit Giderme Misyonu^[1]'na katılan ülkelerle uluslararası işbirliği teşvik edilmektedir.

Teknoloji Hazırlık Seviyesi - Tamamlanan projelerden beklenen teknoloji hazırlık seviyesi

[1] Karbondioksit Giderimi – Mission Innovation (mission-innovation.net)

HORIZON-CL5-2027-02-D3-07 — Endüstriyel süreçlerin karbonsuzlaştırılmasına yönelik yoğunlaştırılmış güneş enerjisi sistemleri

Son başvuru: 31 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 12.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 2

Beklenen Sonuç:

Yenilenebilir ısıtma, endüstriyel süreçlerin verimli bir şekilde karbonsuzlaştırılması için doğrudan kullanılabilir. Konsantre güneş enerjisi teknolojileri, 150 °C ile 400 °C arasındaki sıcaklıklarda endüstriye yenilenebilir ısı sağlamak için büyük bir potansiyel sunmaktadır. Bununla birlikte, bu teknolojilerin çeşitli endüstriyel süreçlerde uygulanabilirliğini kanıtlamak için hâlâ çaba sarf edilmesi gerekmektedir.

Tekliflerin aşağıdaki tüm sonuçlara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Konsantre güneş termal sistemlerinin endüstriyel süreçlerin ısı talebini büyük ölçüde karşılama ve yıllık güneş enerjisi payını en az %50'ye çıkarma kapasitesini ortaya koymak.
• Endüstriyel uygulamalar için yoğunlaştırılmış güneş enerjisinin rekabet gücünün artırılması. Bu, ekonomik açıdan uygulanabilir bir iş modeli ile; Isıtma Maliyetinin Düzleştirilmiş Değeri’nin (LCoH) düşürülmesi yoluyla; ve ısı depolama, esneklik ve enerji güvenliği gibi teknolojinin rekabet avantajlarının değerlendirilmesi ve tanıtılmasıyla kanıtlanmalıdır.

Kapsam:

Tekliflerin, ısı üretimi için yoğunlaştırılmış güneş teknolojilerini (150°C - 400°C aralığında) ve depolama ile birleştirerek, üretilen ısıyı endüstrideki mevcut ısıtma ve/veya soğutma süreçlerine (örneğin kurutma, eritme, sterilizasyon, soğutma vb.) aktaran çözümler sunması beklenmektedir.

Tekliflerin, güneş enerjisi sistemini seçilen endüstriyel uygulamaya verimli bir şekilde entegre etmesi beklenmektedir. Teklifler, mümkün olduğunca endüstriyel sürecin enerji verimliliğini ve ısı geri kazanımını optimize ederek, ısı talebinin güneş enerjisi sistemi tarafından karşılanma oranını en üst düzeye çıkarmalı ve verimli bir güneş enerjisi yatırımı sağlamalıdır. Tesis içindeki diğer yenilenebilir enerji teknolojileriyle hibritleştirme de değerlendirilebilir. Ancak, temel çözümlerin endüstriyel süreçlere veya hibrit yenilenebilir enerji teknolojilerine değil, konsantre güneş enerjisi kısmına odaklanması beklenmektedir.

Önerilen çözümün, tüm olası güneş ışığı koşullarında ve en az 6 aylık kesintisiz bir süre boyunca sergilenmesi beklenmektedir. Diğer endüstriyel süreçlere uygulanabilirlik potansiyeli de dikkate alınmalıdır.

Tekliflerin, önerilen sistemlerin tekno-ekonomik fizibilitesini ve çevresel etkisini ele almasının yanı sıra, yüzey kullanılabilirliği gibi güneş enerjisi sistemlerinin endüstriyel sürece entegrasyonuyla ilgili spesifik konuları da ele alması beklenmektedir.

Teklifin, uygulama aşamasına geçilmeden önce net bir “devam/devam etmeme” dönüm noktası içermesi beklenmektedir. Bu “devam/devam etmeme” dönüm noktasından önce, projenin aşağıdakileri sunması beklenmektedir: i) endüstriyel demonstrasyon tarafının sağlam bir şekilde projeye bağlı olduğuna dair kanıt, ii) uygulama için gerekli tüm izinler, iii) güvenilir ve ayrıntılı mühendislik planları ve iv) eksiksiz bir iş ve uygulama planı.

Yoğunlaştırılmış güneş enerjisi için Avrupa Araştırma Altyapısı EU-SOLARIS'in kullanılması teşvik edilmektedir, ancak zorunlu değildir.

Teknoloji Hazırlık Seviyesi - Tamamlanan projelerden beklenen teknoloji hazırlık seviyesi

HORIZON-CL5-2027-02-D3-33 — Jeotermal enerji alanında SET Planı paydaş gruplarına destek

Son başvuru: 31 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON Koordinasyon ve Destek Faaliyetleri · Konu bütçesi: 380.000 € · Beklenen proje sayısı: 1

Beklenen Sonuç:

2015 yılında Enerji Birliği’nin başlatılmasıyla birlikte SET Planı (Stratejik Enerji Teknolojisi Planı), Enerji Birliği’nin “Araştırma, İnovasyon ve Rekabet Gücü” başlıklı beşinci ayağı olarak dahil edildi. SET Planı’nın revizyonuna ilişkin 2023 Bildirisi ile planın stratejik hedefleri, Avrupa Yeşil Anlaşması, REPowerEU ve Yeşil Anlaşma Sanayi Planı ile uyumlu hale getirildi. Ayrıca, SET Planı, Avrupa Araştırma Alanı kapsamında yapısal bir politika haline geldi. 2024 yılında, SET Planı Net Sıfır Sanayi Yasası’nda yer aldı ve SET Planı Yönlendirme Grubu, üst düzey bir uzman grubu olarak kuruldu.

Jeotermal sektöründe, Avrupa Teknoloji ve İnovasyon Platformu (ETIP) ve SET Planı Uygulama Çalışma Grubu (IWG) forumları, endüstri, araştırma kuruluşları ve uygun olduğu durumlarda SET Planı ülkelerinin hükümet temsilcilerinden jeotermal enerjinin kilit alanlarındaki ilgili paydaşları bir araya getirerek SET Planı önceliklerinin geliştirilmesini ve uygulanmasını desteklemektedir.

SET Planı paydaş forumlarının faaliyetlerini uyumlu hale getirip koordine etmesi, temiz enerjiye geçiş açısından hayati önem taşımaktadır. Proje sonuçlarının aşağıdaki tüm çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Avrupa iklim ve enerji politikaları, bilimsel kanıtlarla desteklenmektedir.
• SET Planı’nın uygulanması ve bu planın Yeşil Anlaşma Sanayi Planı’na, Net Sıfır Sanayi Yasası’na ve Avrupa Araştırma Alanı’na katkısı kolaylaştırılmaktadır.
• SET Plan paydaş forumları, temiz enerjiye geçiş sürecinde kilit aktörler olarak kabul edilmektedir.
• Temiz enerjiye geçişin toplumsal ve ekonomik etkileri, ilgili teknoloji sektörlerinin değer zincirindeki son kullanıcıların ve aktörlerin çıkarları, ihtiyaçları ve endişeleri dikkate alınarak ele alınmaktadır.

Kapsam:

Projenin, jeotermal enerji sektöründeki ETIP ve IWG’yi desteklemesi beklenmektedir; bu kapsamda sektörün özel ihtiyaçları, ortaya çıkan Avrupa politika öncelikleri ve diğer girişimlerle koordinasyon (çakışmaları önlemek amacıyla) dikkate alınacaktır.

Avrupa Kurtarma Planı ve AB’nin iklim ve enerjiyle ilgili en son politikaları (özellikle Ulusal Enerji ve İklim Planları) doğrultusunda, jeotermal paydaş forumlarının araştırma ve inovasyon yol haritaları ve/veya analizler geliştirmesi beklenmektedir (örneğin, stratejik araştırma ve inovasyon gündemleri, stratejik raporlar, endüstriyel stratejiler, pazar fırsatları ve finansman ihtiyaçlarına ilişkin analizler, inovasyon engelleri üzerine çalışmalar, sektörlerinin Avrupa’nın rekabet gücüne ve stratejik özerkliğine katkısına ilişkin değerlendirmeler). Uygun olduğu ölçüde, Avrupa Yeşil Anlaşması’nın temel zorluklarına, Yeşil Anlaşma Sanayi Planı ve Net Sıfır Sanayi Yasası’nın temel zorluklarına, uygun olduğu ölçüde özel önem verilmelidir; bu zorluklar arasında (bunlarla sınırlı olmamak üzere) enerji güvenliği, teknolojik gerileme, endüstriyel üretim ve rekabet gücü, tedarik zinciri güvenliği ve bağımlılıkları, pazara erişim, döngüsellik, ileri malzemeler, dijitalleşme, toplumsal dönüşüm, beceriler ve adil geçiş yer almaktadır. Ayrıca, uygun olduğu ölçüde, projenin enerji alanında Avrupa Araştırma Alanı’nın hedeflerine, özellikle de araştırma ve inovasyona yönelik kamu ve özel sektör harcamalarının GSYİH’nin %3’ü seviyesine ulaşılması hedefine katkısını ele alması beklenmektedir.

Jeotermal paydaş forumları, çeşitli SET Plan ülkelerindeki endüstriyel aktörlerin (KOBİ’ler dahil), araştırma ve sivil toplum kuruluşlarının, üniversitelerin ve ilgili sektörleri temsil eden Avrupa derneklerinin (uygun olduğu durumlarda) katılımını sağlamalı ve ulusal makamlarla bağlantılar kurmalıdır. Etkiyi en üst düzeye çıkarmak amacıyla, projelerin AB ve ilişkili ülkelerden katılımı genişletmek için sağlam bir erişim stratejisi geliştirip uygulaması teşvik edilmektedir. Uygun olduğu durumlarda, eşitsizliklerin ve istihdam sorunlarının ele alınabilmesi için forumların faaliyetlerinde toplumsal ihtiyaçlar ve çıkarlar dikkate alınmalıdır. Uygulanabilir olduğu durumlarda, jeotermal paydaş forumları, ilgili Horizon Europe Avrupa Ortaklıkları ile sinerji oluşturmalıdır.

Projenin, diğer ilgili projelerle (örneğin, ortak çalıştaylar, tematik konferanslar, web semineri serileri, düzenli değişim programları vb.) yaygınlaştırma ve ağ oluşturma faaliyetleri yürütmesi teşvik edilmektedir.

Projenin ilgili çıktıları, SET Plan bilgi sistemine (SETIS), yıllık SET Plan ilerleme raporuna ve Komisyonun Temiz Enerji Teknolojisi Gözlemevi’ne aktarılacaktır. Uygun olduğu ölçüde, proje, farklı teknolojilerin AB hedeflerine yönelik ilerlemesini izleyen veri ve analizler sağlamalıdır; örneğin, Net Sıfır Sanayi Yasası’nda belirtilenler (örn. fiyat dışı kriterlerin uygulanması), Kritik Hammaddeler Yasası ve Yenilenebilir Enerji Direktifi (örneğin, 2030 yılına kadar yeni kurulan yenilenebilir enerji kapasitesinin en az %5’ini yenilikçi yenilenebilir enerji teknolojilerinin oluşturması hedefi) tarafından belirlenen hedefler. Veriler, FAIR veri ilkeleri (Bulunabilir, Erişilebilir, Yeniden Kullanılabilir, Birbiriyle Uyumlu) uyarınca erişilebilir ve yeniden kullanılabilir olmalıdır. Projelerin, SET Planı’nın Avrupa Parlamentosu ve Konsey’e sunulmasına katkıda bulunması beklenmektedir.

Proje, paydaş forumlarının AB fonu olmadan gelecekte devam edebilmesi için yeni finansman ve sürdürülebilirlik planları hazırlamalı (veya mevcut planları güncellemelidir). İlgili olduğu durumlarda, bu konu, ilgili araştırma faaliyetlerinin toplumsal etkisini artıracak anlamlı ve önemli sonuçlar elde etmek için sosyal ve beşeri bilimler disiplinlerinin etkin katkısını, sosyal ve beşeri bilimler uzmanlarının ve kurumlarının katılımını ve ilgili sosyal ve beşeri bilimler uzmanlığının dahil edilmesini gerektirir. Projenin tahmini süresi bir buçuk yıldır.

HORIZON-CL5-2027-02-D3-15 — En son teknolojinin ötesinde güneş fotovoltaik üretim teknolojileri (EUPI-PV Ortaklığı)

Son başvuru: 31 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 36.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 3

Beklenen Sonuç:

REPowerEU planı ve AB Güneş Enerjisi Stratejisi, 2030 yılına kadar 600 GWac'lık güneş fotovoltaik (PV) kurulumuna ilişkin hedefler ortaya koymuştur. Bu hedeflere ulaşmak, Avrupa Birliği’nin iklim hedeflerine ulaşması ve fosil yakıtlara olan ithalat bağımlılığından kurtulması, dolayısıyla yüksek enerji fiyatları nedeniyle Avrupa’nın rekabet gücüne getirdiği maliyet yükünden kurtulması açısından hayati önem taşıyacaktır. Güneş Enerjisi Stratejisi ayrıca, Net-Zero Industry Act’ta da yer alan bir hedef ortaya koymaktadır: Avrupa güneş enerjisi üretim sektörünü yeniden güçlendirmek ve tüm değer zinciri boyunca Avrupa üretim kapasitesini, 2030 yılına kadar AB’nin yıllık kurulum ihtiyacının en az %40’ına, yani yıllık 30 GW kapasiteye çıkarmak. Kısa bir teknoloji döngüsüyle karakterize edilen ve yeni teknolojilerin sadece birkaç yıl içinde yaygınlaştığı güneş PV sektöründe inovasyon özellikle önemlidir. Bu nedenle yeni teknolojiler, yenilikçi start-up’lara ve büyüme aşamasındaki şirketlere rekabetçi ve verimli fotovoltaik ürünler üretip pazara sunma fırsatı sunarak AB fotovoltaik değer zincirinin dayanıklılığını güçlendirir, böylece aşırı bağımlılıkları azaltır ve güvenliği artırır.

Proje sonuçlarının, aşağıda belirtilen tüm beklenen çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

1. Avrupa fotovoltaik endüstri tabanı için rekabetçi bir teknolojik bilgi birikimi oluşturarak yenilikçi fotovoltaik teknolojilerinin ticarileştirme potansiyelini artırmak;
2. AB Güneş Enerjisi Fotovoltaik Endüstri İttifakı’nın hedeflerine katkıda bulunmak;
3. Güneş enerjisi ortak araştırma ve inovasyon gündeminin uygulanmasına destek olun.

Kapsam:

Tekliflerin aşağıdakileri ortaya koyması beklenmektedir:

• Piyasada bulunanlara göre daha yüksek dönüşüm verimliliğine sahip ve bozulma/güvenilirlik ile performans açısından en azından piyasadaki en güvenilir teknolojilerle eşdeğer düzeyde olan güneş pilleri/modülleri;
• Hücreler/modüller için multi-MWp kapasitesine uygun, dayanıklı, enerji verimli ve hatasız bir üretim teknolojisi;
• Dijitalleştirilmiş ve otomatikleştirilmiş işleme süreçlerini de içeren üretim ekipmanı ve pilot hat.

Proje sonuçlarının beklenen ticarileştirilmesi, bir ürün veya sürecin geliştirilmesi, yaratılması, üretilmesi ve pazarlanmasını ya da bir hizmetin oluşturulması ve sunulmasını gerektirdiğinde, sonuçların ticarileştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik plan, bu tür bir ticarileştirme stratejisini içermelidir. Teklifler, güçlü bir iş modeli ve sağlam bir değerlendirme stratejisi içermesi gereken sonuçların değerlendirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik bir plan sunmalıdır. Değerlendirme planı, ölçeklenebilirlik, ticarileştirme ve uygulamaya geçirme (fizibilite çalışması, iş planı) için ön planları içermeli ve potansiyel olarak kullanılabilecek olası finansman kaynaklarını (özellikle İnovasyon Fonu) belirtmelidir.

Bu konu, ortak program kapsamında yürütülen Fotovoltaik Alanında İnovasyon için Avrupa Ortaklığı (EUPI-PV) programını uygulamaktadır. Bu nedenle, bu konu kapsamında ortaya çıkan projelerin, Fotovoltaik Alanında İnovasyon için Avrupa Ortaklığı’nın (EUPI-PV) temel performans göstergelerinin (KPI) izlenmesine destek olmak üzere elde edilen sonuçlar hakkında rapor sunması beklenmektedir.

Teknoloji Hazırlık Seviyesi - Tamamlanan projelerden beklenen teknoloji hazırlık seviyesi

HORIZON-CL5-2027-02-D3-09 — Dalga ve gelgit enerji sistemlerini iyileştirmeye yönelik yenilikçi teknolojiler ve çözümler

Son başvuru: 31 Mart 2027 · Eylem türü: HORIZON İnovasyon Faaliyetleri · Konu bütçesi: 43.000.000 € · Beklenen proje sayısı: 1

Beklenen Sonuç:

Proje sonuçlarının aşağıdaki tüm beklenen çıktılara katkıda bulunması beklenmektedir:

• Stratejik Enerji Teknolojisi (SET) Planı’nın okyanus enerjisi alanındaki araştırma ve inovasyon öncelikleri ile hedeflerinin gerçekleştirilmesinde ilerleme sağlanması;
• Enerji üreticileri ve tüketicileri, kurulum, işletme ve bakımdan hizmet ömrünün sonuna kadar uzanan tüm aşamalarda verimlilik ve esnekliğe odaklanılması, maliyetlerin düşürülmesi, güvenilirlik ve sürdürülebilirliğin artırılması, işletme ve bakım, dayanıklılık ve güvenlik konularında dalga ve gelgit enerjisi teknolojilerinin artan performansından faydalanmaktadır;
• Farklı aktörler arasında uyum ve işbirliği sağlanarak okyanus enerjisi araştırma ve inovasyonuna verimli ve etkili destek sunulması; çabaların dağınık kalmasının önlenmesi ve dalga ve gelgit enerjisi teknolojilerinde önemli bir gelişme ivmesi sağlanması.
• Sağlık ve çevreye (özellikle biyolojik çeşitlilik) en az etkiyle ve mümkün olan en düşük maliyetle, okyanus enerjisinin enerji sistemine katkısının artırılması.

Kapsam:

Bu eylem, Stratejik Enerji Teknolojisi (SET) Planı’nın dalga ve gelgit enerjisi geliştirmeye odaklanan okyanus enerjisi alanındaki araştırma ve inovasyon önceliklerine^[1] ve hedeflerine^[1] katkıda bulunmaktadır. Bu girişim, okyanus enerjisi konusunda Uygulama Çalışma Grubu (IWG ocean), Avrupa Okyanus Enerjisi Teknoloji ve İnovasyon Platformu (ETIP Ocean)^[3] ve Avrupa Enerji Araştırma İttifakı’nın (EERA) okyanus enerjisi ortak programı^[4] tarafından bu bağlamda belirlenen katkıları dikkate alacaktır.

Genel amaç, sağlık, çevre ve biyolojik çeşitlilik üzerinde asgari düzeyde etkiye sahip, zorlu okyanus veya deniz ortamlarında dayanıklı, maliyet etkin dalga ve gelgit enerjisi sistemlerinin geliştirilmesi ve demonstrasyonudur. Bu çağrı, dalga ve gelgit enerjisi geliştirme çalışmalarını Avrupa düzeyinde farklı kaynak türleri için etkili bir şekilde yönlendirmeyi ve bu teknolojileri pazara sunmayı amaçlayan tekliflere açıktır. Bu eylem kapsamında aşağıdakiler değerlendirmeye alınabilir:

• Yenilikçi dalga enerjisi cihazlarının kontrollü ortamda geliştirilmesi ve demonstrasyonu.
• Kontrollü ortamda yenilikçi yeni nesil gelgit enerjisi cihazlarının geliştirilmesi ve demonstrasyonu
• Okyanus enerjisi dönüştürücülerinde, demirleme sistemlerinde ve temellerde, yapısal bütünlük, dayanıklılık ve döngüselliği sağlarken yeni sürdürülebilir malzemelerin geliştirilmesi ve demonstrasyonu değerlendirilebilir.
• Dalga ve gelgit enerjisi cihazları için sürdürülebilir, özel olarak tasarlanmış demirleme ve elektrik veya diğer güç aktarım sistemlerinin (kablo sistemi, elektrik ekipmanı, ...) geliştirilmesi ve demonstrasyonu. Bileşen maliyetini ve bağlantı işlemlerinin sayısını azaltmak amacıyla, dizilerdeki cihazlar arasında bir çapanın paylaşılmasına yönelik sistemlere dahil edilen, gelişmiş kombine bağlama ve elektrik konektörleri veya hidrolik güç aktarım sistemleri. Büyük gemiler ve/veya dalış ekiplerine ihtiyaç duymayan, güvenli ve hızlı bağlantı/bağlantı kesme işlemleri için yeni sistemler geliştirmek.
• Okyanus enerjisi cihazları ve yapılarının durum izleme ve öngörücü bakımına yönelik enstrümantasyon. Diğer sektörlerdeki durum ve yapısal sağlık izleme alanındaki son gelişmelerin okyanus enerjisi alanına uygulanması. Okyanus enerjisi teknolojisi geliştirilmesinde Yapay Zeka (AI) kullanımı.
• Enerji, üretim maliyetleri ve malzeme tüketiminin azaltılması, yüksek üretim verimi ve lojistiğin optimizasyonu göz önünde bulundurularak okyanus enerjisi cihazları, yapıları ve yardımcı ekipmanlarının ileri düzeyde üretimi.
• Dalga ve gelgit enerjisi cihazlarının kurulumu, bakımı ve hizmetten çıkarılmasına yönelik teknolojiler ve çözümlerin geliştirilmesi.

Yeni okyanus enerjisi teknolojilerinin doğrulanması ve demonstrasyonu, kontrollü bir ortamda gerçekleştirilmelidir; bu, örneğin test tezgahları ve test tankları, yarı kapalı havuzlar veya ölçüm cihazlarıyla donatılmış izleme altyapısına sahip özel gerçek deniz demonstrasyon sahaları kullanılarak, izlenen ve tekrarlanabilir koşullar altında gerçekleştirilmesi anlamına gelir.

Yapı, faaliyetlerin dağılımı ve bütçe tahsisi

Bu eylem, konsorsiyum tarafından doğrudan yürütülen faaliyetler ile üçüncü taraflara sağlanan mali destek yoluyla yürütülen faaliyetlerden oluşmaktadır. İkincisi, AB hibe yararlanıcıları tarafından yürütülen faaliyetlerle işbirliğini içerebilir ve bunları tamamlayıcı nitelikte olabilir. Ar-Ge ve İnovasyon faaliyetleri üç başlık altında toplanmaktadır:

1. Breakthrough challenge
2. Validation challenge
3. Demonstration challenge

Çığır açıcı çalışma ve doğrulama aşaması, hem çekirdek konsorsiyum tarafından doğrudan yürütülen faaliyetler hem de FSTP faaliyetleri aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Gösterim aşaması ise yalnızca çekirdek konsorsiyum tarafından yürütülecektir.

Bu çığır açıcı proje, okyanus enerjisi sektörünün rekabet gücünü artırmak ve okyanus enerjisinin geniş ölçekte kullanımını hızlandırmak amacıyla yeni çözümler, araçlar ve bilgiler geliştirmeye yönelik faaliyetleri kapsamaktadır. Hedef, yenilikçi teknolojilerin en azından proje sonuna doğru geçerliliğinin kanıtlanmış olmasıdır.

Doğrulama çalışması, proje kapsamında geliştirilen veya daha önce ya da ayrı olarak diğer Avrupa ve ulusal projelerde geliştirilmiş olan teknolojilerin, araçların ve yenilikçi çözümlerin hem laboratuvarda hem de ilgili ortamda doğrulanmasına yönelik faaliyetleri içermektedir. FSTP, son kullanıcılara açıkça tanımlanmış bir katma değer sağlayan yeni ve açıklayıcı uygulama örnekleri için kullanılabilir.

Demonstrasyon yarışmasında, konsorsiyumun SET Plan okyanus enerjisi Ar-Ge öncelikleri ve hedefleri doğrultusunda (TRL 7'ye kadar) demonstrasyon faaliyetleri yürütmesi ve endüstrinin inovasyonu benimsemesini hızlandırması beklenmektedir. Demonstrasyon faaliyetleri, IEA OES görev 12^[5] tarafından geliştirilen aşama-kapı yaklaşımı kullanılarak seçilecektir.

Ana konsorsiyum tarafından doğrudan yürütülen faaliyetler

Çekirdek konsorsiyumun faaliyetlerinin, kapsamda listelenen alanlardan herhangi birinde ve zorluklardan herhangi birinde (çığır açıcı, doğrulama, demonstrasyon) doğrudan araştırma ve inovasyon faaliyetlerini içermesi beklenmektedir. Ana konsorsiyum, üçüncü taraflara sağlanan mali destek yoluyla yürütülen faaliyetler de dahil olmak üzere (FSTP çağrılarının yönetimi, FSTP projelerinin yönetimi) projenin tamamının yönetiminden sorumlu olacaktır.

Proje yönetimine ayrılan bütçenin, AB fonunun %7'sini aşmaması beklenmektedir.

Projenin en az üç adet demonstrasyon faaliyeti gerçekleştirmesi beklenmektedir. Her bir demonstrasyon faaliyetinin odak noktası, diğerlerinden açıkça farklı olmalıdır. Projenin, uygulama aşamasına geçmeden önce her bir demonstrasyon faaliyeti için net bir “devam/devam etmeme” kilometre taşı içermesi beklenmektedir. Bu “devam/devam etmeme” kilometre taşından önce, projenin i) uygulama için gerekli tüm izinlere sahip olduğunu, ii) geçerli standartlara uygun eksiksiz, ayrıntılı ve gerçekçi mühendislik planlarına sahip olduğunu ve iv) eksiksiz bir iş ve uygulama planına sahip olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Teklifin, gösteri faaliyetleri için gerekli izinleri almak üzere net ve ikna edici bir yol haritası sunması ve bunların elde edilmesi için uygun zaman çizelgeleri belirlemesi beklenmektedir; aynı zamanda her bir gösteri faaliyeti için finansal kapanışın nasıl sağlanacağı da gösterilmelidir. Bu amaçla, diğer AB/ulusal/bölgesel destek mekanizmalarının kullanılması da değerlendirilebilir.

Demonstrasyon yarışmasındaki faaliyetler için AB fonunun toplam maksimum tutarının 24 milyon Euro olması beklenmektedir.

Üçüncü Taraflara Mali Destek (FSTP) kapsamında yürütülen faaliyetler

AB fonunun bir kısmı, üçüncü taraflara sağlanan mali destek yoluyla uygulanacak ve araştırma kuruluşları, akademi, start-up’lar, scale-up’lar, KOBİ’ler, endüstri ve diğer kuruluşların katılımını sağlamak ve teklif aşamasında henüz belirlenmemiş kullanım örneklerini mümkün kılmak amacıyla kullanılacaktır.

Üçüncü taraflara sağlanan mali desteğin kullanımı, araştırma ve inovasyon faaliyetlerinin daha hızlı bir şekilde hayata geçirilmesine ve farklı paydaşları ve inovasyoncuları çekerek, köklü gelişmelere yanıt verilmesine olanak sağlamalıdır. Karmaşık Ar-Ge ve inovasyon zorluklarını ele almak için FSTP çağrıları aracılığıyla kademeli bir yaklaşım benimsenmelidir; bu, nispeten kısa süreli projelerin (örneğin 12-18 ay) desteklenmesi anlamına gelir. FSTP tarafından desteklenen belirli bir eylem, tek bir üçüncü taraf veya kuruluşlardan oluşan (küçük) bir konsorsiyum tarafından yürütülebilir. Sonraki FSTP çağrıları, başarılı proje girişimlerine daha fazla destek sağlamak için kullanılabilir. Çağrılar dikkatli bir şekilde planlanmalı ve başarılı Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarının büyük bir kesintiye uğramadan devam edebilmesi sağlanmalıdır.

“Çığır açan zorluk” ve “doğrulama zorluğu” ile ilgili FSTP çağrıları için aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır:

• Çığır açan teknoloji yarışması: Teklif, tüm tedarik zincirini dikkate alarak dalga ve gelgit enerjisinin gösterilmesi ve ölçeğinin büyütülmesini destekleyecek çığır açan teknolojilerin ve yenilikçi çözümlerin geliştirilmesi için ardışık FSTP çağrılarını öngörmelidir. Üçüncü taraflar için bu “Çığır Açan Teknolojiler” yarışmasının düzenlenmesi amacıyla talep edilen 3 milyon AB katkısı kullanılmalıdır. Yarışma, yeni ortaklar (akademi, KOBİ’ler, büyümekte olan şirketler) ve çözümler çekmeyi amaçlamalıdır.
• Doğrulama yarışması: Teklif, çığır açan yarışmada veya daha önceki Ar-Ge projelerinde geliştirilen yenilikçi teknolojilerin/çözümlerin doğrulanması için ardışık FSTP çağrılarını öngörmelidir. Sonraki FSTP çağrıları için 6 milyon avroya kadar AB fonunun kullanılması beklenmektedir. FSTP, daha önce belirlenmemiş diğer kuruluşların katılımını sağlamak için kullanılacaktır.

“Çığır Açan Çalışma” başlıklı ilk FSTP çağrısı, projenin ilk yılında yayınlanmalıdır. “Doğrulama Çalışması” başlıklı FSTP çağrısı ise, “Çığır Açan Çalışma”nın sonuçlarının ve/veya temel Ar-Ge faaliyetlerinin kullanılmasına olanak sağlayacak şekilde, projenin daha sonraki bir aşamasında yayınlanmalıdır.

FSTP çağrıları kapsamında yürütülen faaliyetler, kapsamda listelenen araştırma ve inovasyon alanlarından herhangi biriyle ilgili olabilir. Başvuru sahipleri, tekliflerinde FSTP çağrısının amaçlarını ve beklenen sonuçlarını açık bir şekilde belirtmelidir.

FSTP çağrıları için, konsorsiyumun Genel Ekler’in B Ekinde belirtilen “üçüncü taraflara mali destek” hükümlerini dikkate alması ve bunları teklife dahil etmesi beklenmektedir. Konsorsiyum, AB genelinde geniş coğrafi dengenin sağlanması amacıyla FSTP programları kapsamındaki unsurları özellikle dikkate almalıdır.

FSTP çağrıları, KOBİ'ler dahil olmak üzere tüm kamu ve özel kuruluşlara açık olmalıdır.

Başvuru sahiplerinin, FSTP faaliyetlerine ilişkin Avrupa Komisyonu kılavuzuna^[6] başvurmaları tavsiye edilir.

Projenin yönetimi

Bu faaliyet, güçlü bir iç yönetişim ve sağlam prosedürler gerektirecektir. Proje teklifinde, konsorsiyumun, çekirdek konsorsiyum tarafından doğrudan yürütülecek faaliyetler ve üçüncü taraflara sağlanan mali destek (FSTP) yoluyla yürütülecek faaliyetler de dahil olmak üzere, projenin tüm süresi boyunca karşılaşılacak tüm zorlukları ve alınacak önlemleri açıklaması gerekecektir. Üçüncü taraflara mali destek (FSTP) yoluyla finanse edilecek teklif çağrılarının nasıl organize edileceği ve bu tekliflerin değerlendirmesinin nasıl yapılacağı belirtilmelidir. Ana proje konsorsiyumu, Horizon Europe kapsamındaki FSTP kurallarına uygunluğu sağlayarak, mali destek verilebilecek kuruluşların seçim kriterlerini, sürecini ve kriterlerini tanımlamalıdır. Teklif, FSTP çağrılarının çeşitli aşamalarını uygulamaya yönelik metodolojiyi açıkça tanımlamalı, yarışma aşamalarının özelliklerini, zaman çizelgelerini, hedefleri, KPI’ları ve değerlendirme kriterlerini içeren sağlam bir değerlendirme metodolojisini belirlemelidir. Konsorsiyum ayrıca, FSTP çağrılarının yüksek görünürlükte olmasını sağlamaktan da sorumludur.

Ana konsorsiyumun, özellikle FSTP çağrılarını yönetecek yararlanıcılar için, kamu ihaleleri ve/veya üçüncü tarafları desteklemeye yönelik çağrılar ve hibeler dahil olmak üzere, büyük projelerin sağlam mali yönetiminde kanıtlanmış deneyime sahip olması beklenmektedir.

Proje, FSTP faaliyetleri de dahil olmak üzere tüm araştırma ve inovasyon faaliyetleri için, IEA Okyanus Enerji Sistemi Teknoloji İşbirliği Platformu’nun (Ocean Energy System Technology Collaboration Platform) Görev 12 tarafından geliştirilen aşama kapısı (stage gate) ölçütlerine uygun olarak ilerlemeyi değerlendirmek ve göstermek için mekanizmalar içermelidir (nitel ve nicel KPI’lar, kıyaslama ve ilerleme izleme dahil) ve iletilebilir sonuçları Avrupa Ar-GeD topluluğuyla paylaşılmalıdır. Değerlendirme çerçevesi, Europewave PCP eylemi tarafından halihazırda uygulamaya konulmuştur.

Proje, tüm Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin ilerleyişini bu mekanizmalar ve KPI’lara göre raporlamalı ve proje yürütülmesi için plana uygun yıllık çıktılar ve kilometre taşları sunmalıdır.

Konsorsiyum, kapsamlı bir risk ve risk azaltma planı sunmak zorundadır. Bu planda, seçilen demonstrasyon faaliyetlerinin onay kararına ulaşamama riskine özel dikkat gösterilmelidir.

Proje, özellikle kapsanan teknoloji alanlarında teknolojiye özgü KPI’ları tanımlamanın ve ilerlemesini takip etmenin yanı sıra, okyanus enerjisi sektöründe SET Plan topluluğu tarafından tanımlanan üst düzey SET Plan KPI’larına yapılan katkıyı izlemeli ve raporlamalıdır. ^[7] Bu yıllık değerlendirmeler, projenin kilometre taşları olarak tanımlanacak ve bu nedenle fon sağlayan kurumun onayına tabi olacaktır.

Proje kapsamında, okyanus enerji sistemleri araştırma ve inovasyon alanındaki uzmanlardan oluşan ve projenin yararlanıcılarından bağımsız kamu ve özel kuruluşları temsil eden bir Danışma Kurulu oluşturulur. Deniz Enerjisi SET Planı Uygulama Çalışma Grubu (IWG), Temiz Enerji Geçişi Ortak Finansman Ortaklığı (CET Ortaklığı) ile ilgili girişim ve Avrupa Komisyonu temsilcileri de Danışma Kurulu’nun bir parçası olmalıdır. Danışma Kurulu, SET Planı faaliyetleriyle tutarlılık ve uyumu sağlamak üzere projeye danışmanlık yapmıştır. Konsorsiyum, Danışma Kurulu’nun tavsiyelerinin projenin uygulanmasında uygun şekilde dikkate alınmasını sağlayacaktır. Bu husus, hibe veren kurum tarafından izlenecektir.

Konsorsiyum, başarılı projenin etkisini en üst düzeye çıkarmak için önlemler belirlemeli ve bu kapsamda Temiz Enerji Geçiş Ortaklığı’nın ilgili Bilgi Topluluğu ve Etki Ağı’na katkıda bulunmalı ve paylaşılabilir sonuçları Avrupa Ar-Ge topluluğuyla paylaşmalıdır.

Uluslararası Enerji Ajansı Okyanus Enerji Sistemleri Teknoloji İşbirliği Programı (IEA TCP OES)^[8] kapsamındaki ilgili girişimlerle uyumlu faaliyetler için, tekliflerde olası sinerjiler, işbirliği ve karşılıklı bilgi paylaşımını değerlendirmek üzere bu girişimlerle irtibat kurulması öngörülmelidir.

Tekliflerin, uygun olduğu durumlarda, Avrupa araştırma ^{altyapıları110} tarafından sunulan hizmetleri, özellikle deniz uygulamaları konusunda uzmanlaşmış Marinerg-i dağıtık altyapısını ve RISEnergy (https://risenergy-project.eu)^[9] gibi okyanus enerjisi uygulamalarında araştırma altyapılarına erişim sağlayan ilgili projeleri dikkate alması teşvik edilmektedir.

Duration

Projenin tahmini süresi yaklaşık 5 yıldır.

Teknoloji Hazırlık Seviyesi - Tamamlanan projelerden beklenen teknoloji hazırlık seviyesi

[1] Örneğin bkz.: Okyanus Enerjisi - Avrupa Komisyonu ve Ana Sayfa - Oceanset

[2] Örneğin bkz.: Okyanus Enerjisi - Avrupa Komisyonu ve Ana Sayfa - Oceanset

[3] ETIP | Home

[4] Örneğin bakınız: https://www.etipocean.eu/knowledge_hub/1738/

[5] OES | Performance Metrics

[6] Avrupa Komisyonu (2025), AB hibelerinde üçüncü taraflara mali destek (FSTP) uygulamasına ilişkin iyi uygulamalar.

[7] Ocean Energy - European Commission

[8] OES | Okyanus Enerji Sistemleri - IEA Teknoloji İşbirliği Programı

[9] https://risenergy-project.eu

Son başvurusu en yakın 6 konunun açıklaması yukarıdadır; diğer konular için tablodaki bağlantıları kullanınız.

Bu metin özgün İngilizce duyurudan otomatik olarak çevrilmiştir; bağlayıcı olan özgün metindir.

Bilgiler resmî duyurudan derlenmiştir; başvuru öncesinde güncel koşulları resmî duyurudan kontrol ediniz.